Ambtelijke brief/correspondentie
Origineel
Ambtelijke brief/correspondentie 9 oktober 1942 Onbekend (waarschijnlijk een hoofd van een gemeentelijke distributiedienst of prijsbeheersing) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier") Handgeschreven linksboven: Verzonden 9/10 extra
Typemachine rechtsboven: G/HB.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
46A/321/108 M. 1. 9 October 1942.
In bijlage dezes doe ik U toekomen een afschrift van een op 3 October 1942 door een ambtenaar van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat G.L.Keyzer, wonende Kl.Kattenburgerstraat 150 II, alhier, zich heeft schuldig gemaakt aan overschrijding van de maximumprijs voor mosselen.
Op grond hiervan heb ik hem voorloopig van de verdeeling geschorst.
Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat bij Besluit van den Burgemeester, Keyzer voornoemd, voor onbepaalden tijd van de verdeeling van mosselen en verdeelvisch wordt uitgesloten. Deze brief betreft een melding van een prijsdelict tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het document is als volgt:
* Overtreding: G.L. Keyzer, een bewoner van de Kleine Kattenburgerstraat in Amsterdam, heeft mosselen verkocht tegen een prijs die hoger lag dan de wettelijk vastgestelde maximumprijs.
* Directe maatregel: De afzender heeft de betrokkene reeds "voorloopig" geschorst van de distributie (verdeeling).
* Voorgestelde sanctie: Er wordt aan de Wethouder gevraagd om via een officieel besluit van de Burgemeester de uitsluiting van de distributie van mosselen en "verdeelvisch" voor onbepaalde tijd definitief te maken.
Het document illustreert de strikte controle op de voedselvoorziening. Een overtreding van de prijsvoorschriften werd niet alleen strafrechtelijk maar ook administratief zwaar gesanctueerd door de overtreder de toegang tot handelswaar te ontzeggen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van toenemende schaarste aan levensmiddelen. Om een eerlijke verdeling te garanderen en woekerprijzen te voorkomen, voerde de bezetter samen met het Nederlandse ambtenarenapparaat een streng distributiestelsel in.
* Distributie en Maximumprijzen: Voor vrijwel alle producten golden maximumprijzen. Wie zich hier niet aan hield, maakte zich schuldig aan economische delicten.
* Wethouder voor de Levensmiddelen: In grote steden als Amsterdam was er een specifieke wethouder verantwoordelijk voor de voedselvoorziening en de uitvoering van de distributiewetten.
* Handhaving: Toezicht werd gehouden door ambtenaren van de prijsbeheersing en de Crisis Controle Dienst (CCD). Sancties zoals het uitsluiten van distributie waren een effectief middel om handelaren te dwingen zich aan de regels te houden, aangezien zij zonder toewijzing van 'verdeelgoederen' hun nering niet konden voortzetten.
* Kattenburg: De genoemde locatie (Kleine Kattenburgerstraat) ligt in de Amsterdamse Marin buurt, een destijds volkrijke buurt waar handel in vis en mosselen veel voorkwam.