Archief 745
Inventaris 745-383
Pagina 239
Dossier 44
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt concept (briefontwerp) met handgeschreven correcties.

Vermeldt een brief van 15 december 1942; het document zelf dateert waarschijnlijk van kort daarna. Van: De ondergetekenden (waarschijnlijk ambtenaren van de visafslag of distributiedienst).

Origineel

Getypt concept (briefontwerp) met handgeschreven correcties. Vermeldt een brief van 15 december 1942; het document zelf dateert waarschijnlijk van kort daarna. De ondergetekenden (waarschijnlijk ambtenaren van de visafslag of distributiedienst). [Marginalia linksboven in rood potlood/inkt:] 464/324/III E

C o n c e p t .

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Vischverdeeling.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 December jl. no.259 L.M.1942 hebben ondergeteekenden de eer U te berichten, dat de visch in de vischhal aan de De Ruyter-kade wordt afgewogen in porties van 20 kg., voor zoover het aal en zoetwatervisch betreft; deze porties worden aan de hand van de verdeelingslijst verdeeld; voor elke toewijzing wordt uit een boek door den verdeeler een afslagbriefje/-geschreven / in drievoud, waarvan een exemplaar op de visch wordt gelegd, Het [boven de regel:] briefje vermeldt de naam van den kooper, soort visch en prijs. [doorgehaald: De] [boven de regel:] De kooper gaat met dit briefje, of wanneer hij dien dag verschillende soorten visch heeft toegewezen gekregen, met de diverse afslagbriefjes naar de kassa, waar hij ze inlevert; [boven de regel:] aan de hand van deze briefjes wordt het totale bedrag, dat hij moet betalen, berekend, [doorgehaald: de kooper] [boven de regel:] waarna de kooper gaat [boven de regel:] daarna met zijn visch naar de hem aangewezen marktplaats [boven de regel:] gaat.

[Marginalia links midden:] T van den vischafslag

Op één dag worden veelal honderden afslagbriefjes uitgeschreven, welke, [doorgehaald: achteraf,] nadat de verdeelers [boven de regel:] met hun boeken op het kantoor zijn teruggekomen, op een kaartgerister [sic] worden verwerkt. De opgaven van de [boven de regel:] aanvoer op de verschillende dagmarkten worden met dit kaartregister [doorgehaald: dan] vergeleken. De ambtenaren van de verschillende dagmarkten kunnen zich niet tevoren overtuigen, welke toewijzingen er voor hun markt zijn uitgereikt, aangezien hiervoor op de Vischmarkt de honderden afslagbriefjes zouden moeten worden nageloopen, hetgeen de dagelijksche afrekening op [doorgehaald: de] die markt zou verstoren. Het komt bovendien op drukke dagen wel voor.

[Marginalia linksonder:] T op de vischafslag

dat de kooplieden, die het eerst [doorgehaald: voor visch] aan de beurt zijn geweest, reeds op de dagmarkten bezig zijn met verkoopen, terwijl de ambtenaren, belast met de verdeeling, op de vischmarkt nog bezig zijn met het toewijzen, zoodat dan de boeken, waaruit de afslagbriefjes van visch worden geschreven, nog in gebruik zijn. De afslagbriefjes worden, zooals hierboven is vermeld, in drievoud uitgeschreven. Een exemplaar krijgt de kooper om [boven de regel:] aan de hand daarvan [doorgehaald: daarmede] aan de kassa te betalen; een exemplaar krijgt de inzender der visch * Administratieve complexiteit: De tekst schetst een bureaucreactisch proces waarbij elke transactie (per 20 kg vis) in drievoud moet worden vastgelegd. Dit leidde tot een enorme papierstroom ("honderden afslagbriefjes") die handmatig moest worden verwerkt in kaartregisters.
* Logistieke knelpunten: Er is sprake van een frictie tussen de snelheid van de handel en de traagheid van de administratie. Terwijl de visboeren al op de markt staan te verkopen, zijn de ambtenaren op de centrale afslag nog bezig met het verwerken van de boeken. Dit maakte effectieve controle op de dagmarkten nagenoeg onmogelijk.
* Correcties: De handgeschreven aanpassingen zijn bedoeld om de tekst juridisch en procedureel preciezer te maken (zoals het toevoegen van "aan de hand daarvan" en het verduidelijken van de volgorde van handelingen). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting in Nederland (Tweede Wereldoorlog). De voedselvoorziening was in deze jaren strikt gerantsoeneerd en werd streng gecontroleerd door de overheid via de Dienst voor de Voedselvoorziening en gemeentelijke diensten (zoals de Wethouder voor de Levensmiddelen in Amsterdam).

De Vischhal aan de De Ruyterkade was een centraal punt voor de aanvoer en distributie van vis in Amsterdam. Vanwege de schaarste was een eerlijke verdeling cruciaal om de zwarte handel tegen te gaan, wat de complexe administratie van toewijzingslijsten en afslagbriefjes verklaart. Het document illustreert de dagelijkse worsteling van ambtenaren om grip te houden op de distributieketen onder moeilijke omstandigheden.

Samenvatting

  • Administratieve complexiteit: De tekst schetst een bureaucreactisch proces waarbij elke transactie (per 20 kg vis) in drievoud moet worden vastgelegd. Dit leidde tot een enorme papierstroom ("honderden afslagbriefjes") die handmatig moest worden verwerkt in kaartregisters.
  • Logistieke knelpunten: Er is sprake van een frictie tussen de snelheid van de handel en de traagheid van de administratie. Terwijl de visboeren al op de markt staan te verkopen, zijn de ambtenaren op de centrale afslag nog bezig met het verwerken van de boeken. Dit maakte effectieve controle op de dagmarkten nagenoeg onmogelijk.
  • Correcties: De handgeschreven aanpassingen zijn bedoeld om de tekst juridisch en procedureel preciezer te maken (zoals het toevoegen van "aan de hand daarvan" en het verduidelijken van de volgorde van handelingen).

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting in Nederland (Tweede Wereldoorlog). De voedselvoorziening was in deze jaren strikt gerantsoeneerd en werd streng gecontroleerd door de overheid via de Dienst voor de Voedselvoorziening en gemeentelijke diensten (zoals de Wethouder voor de Levensmiddelen in Amsterdam).

De Vischhal aan de De Ruyterkade was een centraal punt voor de aanvoer en distributie van vis in Amsterdam. Vanwege de schaarste was een eerlijke verdeling cruciaal om de zwarte handel tegen te gaan, wat de complexe administratie van toewijzingslijsten en afslagbriefjes verklaart. Het document illustreert de dagelijkse worsteling van ambtenaren om grip te houden op de distributieketen onder moeilijke omstandigheden.

Gerelateerde Documenten 6