Archief 745
Inventaris 745-383
Pagina 362
Dossier 26
Jaar 1942
Stadsarchief

Ambtsedig rapport / Proces-verbaal van een marktopzichter.

11 november 1942 (datum van inschrijving/behandeling). Het incident vond plaats op 6 november 1942.

Origineel

Ambtsedig rapport / Proces-verbaal van een marktopzichter. 11 november 1942 (datum van inschrijving/behandeling). Het incident vond plaats op 6 november 1942. [Linksboven, schuin geschreven:]
Inschrijving 11-11-'42
Wethouder

[Midden boven, in rode inkt:]
Behandeld bij het verzoek om vermindering straf
[Handtekening/Paraaf onleesbaar]
17-11-42

[Rechtsboven, gestempeld:]
No 46a/321/121 F M. 1942 11/11

Rapport.

Ik, ondergetekende, Th. Vrij marktopzichter belast met de leiding op de dagmarkt Ten Katestraat, verklaar het navolgende.

Blijkens het aan mij verstrekte k.v. W46 No 390 bericht intrekking plaatsen is wegens overtreding van de 2e uitvoeringsbeschikking van het visserijbesluit van de vischverdeling bepaald dat o.m. de plek No 152 aan de Nic. Beetsstraat Ab. Alinse is uitgesloten en ingevolge R.k. 130 geen plaats op de markt mag innemen.

Op Vrijdag den Zesden November 1942, omstreeks 11 uur, 45 minuten had genoemde Ab. Alinse evenwel een marktplaats ingenomen. Ik heb hem medegedeeld dat hij geen plaats mag innemen. Hij zeide dat zijn zaak in orde was en dat hij bij mij op het marktkantoor zou komen om het telefoonnummer van den Inspecteur te noteeren.

Op genoemden datum, omstreeks 12 uur 30 minuten is Ab. Alinse bij mij op het marktkantoor verschenen. Hij voegde mij ongeveer de navolgende woorden toe:
"je bent wat begonnen om mij te rapporteeren; je hebt mijn gezin ongelukkig gemaakt, maar reken er op, dat ik jou deel zal krijgen, als ik geschorst blijf dan ga jij eraan."

Daarbij bleef hij doorgaan met bedreigingen en insinuaties, heb ik hem gelast het marktkantoor te verlaten waaraan hij niet voldeed. Daarna heb ik getracht hem met zachte drang uit het kantoor te verwijderen, doch hij plaatste zijn klomp tusschen de deur waardoor ik de deur niet sluiten kon. Ik heb hem daarna vastgegrepen om hem te verwijderen doch toen greep hij mij zeer krachtig als een razende bij mijn keel, waardoor een geweldige worsteling ontstond. Daarbij wond Alinse zich vreeselijk op en schreeuwde ongeveer de navolgende woorden:
"ik maak je kapot en steek je aan het mes, ik wil vijf jaar zitten voor je opknappen, nou ga je eraan."
Terwijl hij mij geweldig in mijn keel kneep.

Hierna kwamen een aantal menschen het kantoor binnen, die Alinse van mij los trokken. Alinse voldeed... [einde pagina] Dit document is een verslag van een ernstig incident op de Amsterdamse Ten Katemarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is de intrekking van een marktvergunning voor een visboer (Alinse) vanwege een overtreding van de distributieregels ("visserijbesluit van de vischverdeling").

De tekst toont een escalatie die begint bij een bureauctratische handhaving en eindigt in fysiek geweld. Opvallend is de emotionele lading van de dreigementen ("je hebt mijn gezin ongelukkig gemaakt"), wat wijst op de grote wanhoop van marktkooplui in een tijd van schaarste en strenge regulering. De beschrijving van het fysieke gevecht is zeer gedetailleerd, waarbij de opzichter benadrukt dat hij eerst "zachte drang" gebruikte voordat de situatie ontspoorde. De klomp tussen de deur is een veelzeggend detail over de weerbarstigheid van de koopman. In 1942 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. De voedselvoorziening was strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De "vischverdeling" was een specifiek onderdeel hiervan om de schaarse visproducten eerlijk (of volgens de regels van de bezetter) te verdelen.

De Ten Katestraat was (en is) een volksmarkt in Amsterdam-West. Ambtenaren zoals de marktopzichter Th. Vrij stonden in die jaren onder enorme druk: zij moesten de impopulaire regels van de bezetter en de Nederlandse autoriteiten handhaven tegenover een bevolking die kampte met tekorten. De rode aantekening bovenaan het document suggereert dat Alinse later gratie of strafvermindering heeft gevraagd, wat aangeeft dat dit rapport heeft geleid tot juridische of administratieve sancties tegen hem.

Samenvatting

Dit document is een verslag van een ernstig incident op de Amsterdamse Ten Katemarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is de intrekking van een marktvergunning voor een visboer (Alinse) vanwege een overtreding van de distributieregels ("visserijbesluit van de vischverdeling").

De tekst toont een escalatie die begint bij een bureauctratische handhaving en eindigt in fysiek geweld. Opvallend is de emotionele lading van de dreigementen ("je hebt mijn gezin ongelukkig gemaakt"), wat wijst op de grote wanhoop van marktkooplui in een tijd van schaarste en strenge regulering. De beschrijving van het fysieke gevecht is zeer gedetailleerd, waarbij de opzichter benadrukt dat hij eerst "zachte drang" gebruikte voordat de situatie ontspoorde. De klomp tussen de deur is een veelzeggend detail over de weerbarstigheid van de koopman.

Historische Context

In 1942 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. De voedselvoorziening was strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De "vischverdeling" was een specifiek onderdeel hiervan om de schaarse visproducten eerlijk (of volgens de regels van de bezetter) te verdelen.

De Ten Katestraat was (en is) een volksmarkt in Amsterdam-West. Ambtenaren zoals de marktopzichter Th. Vrij stonden in die jaren onder enorme druk: zij moesten de impopulaire regels van de bezetter en de Nederlandse autoriteiten handhaven tegenover een bevolking die kampte met tekorten. De rode aantekening bovenaan het document suggereert dat Alinse later gratie of strafvermindering heeft gevraagd, wat aangeeft dat dit rapport heeft geleid tot juridische of administratieve sancties tegen hem.

Locaties

Ten Katemarkt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Kat Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Worst

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 6