Archief 745
Inventaris 745-384
Pagina 271
Dossier 44
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt afschrift van een brief.

Ongedateerd, maar de inhoud verwijst naar de jaren 1939 en 1940 als referentieperiode. Gezien de context van de "mobilisatie" en de centrale visdistributie stamt de brief uit de vroege oorlogsjaren (ca. 1941-1942). Van: C. Bosch (stiefzoon van W.A.H. Rot), Balistraat 69 III, Amsterdam (O). Geboren 3 februari 1917 te Zwolle.

Origineel

Getypt afschrift van een brief. Ongedateerd, maar de inhoud verwijst naar de jaren 1939 en 1940 als referentieperiode. Gezien de context van de "mobilisatie" en de centrale visdistributie stamt de brief uit de vroege oorlogsjaren (ca. 1941-1942). C. Bosch (stiefzoon van W.A.H. Rot), Balistraat 69 III, Amsterdam (O). Geboren 3 februari 1917 te Zwolle. A F S C H R I F T .

Geachte Heer

ik heb al tijt in de haring en gerookte visch gehandelt maar toen de moblicasie uit brak en de haring vloot nie uit ging toen zein wij maar met een maar in gerookte aal begonnen toen hebben mein Vader en ik W. aan het Rot en C. Bosch van G. Reurs aal betrokken nu heeft Mein heer Reurs aan de vischerijsenctrale op gegeven dat den wij 2 duizunt pond per jaar hebben verkocht U kan begreiben dat het niet in de haak is mein Vader een Winkel en een staanplaas en ik C. Bosch dat den wij hondert pont gerookte aal per week geen twee huissouwens van kennen leeven nu kan ik geen gerookte aal kreigen om dat Reurs tegen Mein heer Terhaar heeft gezegt zein Vader wel maar Bosch niet maar ik ben de eenugste die aal van Reurs .Betrokken hebben die gemeen behandelt zein en die maar een henkulle toeweising hebben en die aal van de vischhal kreigen en dat Reurs nu de aal die hij wekeluk aan de gemeent visch-hal af moet staan nu op de markt verkoopt vant Reurs is wel klein handellaar maar ook grofsier geveest en ik heb geen beweizen dat ik van Reurs van we betaalden alles kondant vand daar is geen een venter die kan beweizen hoeveel hij over de jaaren 1939 en 1940 verkocht heeft die dat wel kan die heeft een herlukke grofsier vat ik niet heb gehat nu wou ik graag U de zaak eens onder zogt vand U begrijbt wel dat ik nu gebroodrooft ben maar ik heb geen kwutansies waar ik dat mee tonen kan maar wel getuigen als dat gaat vant ik heb nu geen handel waar ik regt op heb en de kommissie de weet ook dat G.Reurs gegrofsiert heeft ik hoob dat de zaak voor mein onderzocht vort oogagtent
C. Bosch stiefzoon van w a h Rot geboren 3 Februari 1917 te Zwolle

Balistraat 69 III
AMSTERDAM (O).

voor eensluidend afschrift

[Handtekening]
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE.
[Handtekening: Linenkamp] * Taal en spelling: De brief is geschreven in zeer fonetisch Nederlands met veel spelfouten ("moblicasie" voor mobilisatie, "zein" voor zijn, "mein" voor mijn, "begreiben" voor begrijpen, "huissouwens" voor huishoudens, "grofsier" voor grossier). Dit wijst op een schrijver die wellicht weinig formele scholing heeft genoten, maar wel zeer dringend zijn zaak wil bepleiten.
* Kern van het beklag: C. Bosch protesteert tegen de lage toewijzing van gerookte paling (aal). Zijn leverancier, de grossier G. Reurs, heeft bij de Visscherijcentrale opgegeven dat Bosch en zijn stiefvader slechts 2.000 pond per jaar verkochten. Bosch stelt dat dit veel hoger lag (100 pond per week, wat neerkomt op ruim 5.000 pond per jaar) en dat zij van de huidige toewijzing niet kunnen leven.
* Conflict: Bosch beschuldigt Reurs van vriendjespolitiek (zijn vader krijgt wel aal, hijzelf niet) en van onregelmatigheden (het illegaal verkopen van aal op de markt die voor de vismarkt bestemd was).
* Bewijslast: Een groot probleem voor Bosch is dat hij "alles kondant" (contant) betaalde en dus geen "kwutansies" (kwitanties/bonnen) heeft om zijn eerdere omzet te bewijzen. Hij stelt voor om getuigen te laten horen.
* Toon: De tekst is een noodkreet van iemand die zich "gebroodrooft" voelt door een bureaucratisch systeem dat steunt op (volgens hem) onjuiste verklaringen van een groothandelaar. * Tweede Wereldoorlog en Distributie: Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werd de handel in schaarse goederen, waaronder vis, strikt gereguleerd door centrale instanties zoals de Nederlandsche Visscherijcentrale. Om in aanmerking te komen voor een toewijzing (quotum), moesten handelaren bewijzen hoeveel ze in de jaren vóór de oorlog (1939-1940) hadden omgezet.
* Visserij: De "mobilisatie" (augustus 1939) en de daaropvolgende bezetting zorgden ervoor dat de haringvloot grotendeels aan de ketting kwam te liggen (vanwege zeemijnen en oorlogsgevaar op de Noordzee). Veel vishandelaren stapten daarom over op binnenvisserij-producten zoals aal/paling.
* De balie-functie van de Visscherijcentrale: De blauwe stempel en handtekening onderaan duiden erop dat dit een officieel dossierstuk is geworden. De Visscherijcentrale fungeerde als scheidsrechter in geschillen over toewijzingen. De klacht van Bosch geeft een inkijkje in de spanningen tussen kleine handelaren en grossiers in een tijd van schaarste en strenge overheidscontrole. C. Bosch G. Reurs W.A.H. Rot

Samenvatting

  • Taal en spelling: De brief is geschreven in zeer fonetisch Nederlands met veel spelfouten ("moblicasie" voor mobilisatie, "zein" voor zijn, "mein" voor mijn, "begreiben" voor begrijpen, "huissouwens" voor huishoudens, "grofsier" voor grossier). Dit wijst op een schrijver die wellicht weinig formele scholing heeft genoten, maar wel zeer dringend zijn zaak wil bepleiten.
  • Kern van het beklag: C. Bosch protesteert tegen de lage toewijzing van gerookte paling (aal). Zijn leverancier, de grossier G. Reurs, heeft bij de Visscherijcentrale opgegeven dat Bosch en zijn stiefvader slechts 2.000 pond per jaar verkochten. Bosch stelt dat dit veel hoger lag (100 pond per week, wat neerkomt op ruim 5.000 pond per jaar) en dat zij van de huidige toewijzing niet kunnen leven.
  • Conflict: Bosch beschuldigt Reurs van vriendjespolitiek (zijn vader krijgt wel aal, hijzelf niet) en van onregelmatigheden (het illegaal verkopen van aal op de markt die voor de vismarkt bestemd was).
  • Bewijslast: Een groot probleem voor Bosch is dat hij "alles kondant" (contant) betaalde en dus geen "kwutansies" (kwitanties/bonnen) heeft om zijn eerdere omzet te bewijzen. Hij stelt voor om getuigen te laten horen.
  • Toon: De tekst is een noodkreet van iemand die zich "gebroodrooft" voelt door een bureaucratisch systeem dat steunt op (volgens hem) onjuiste verklaringen van een groothandelaar.

Historische Context

  • Tweede Wereldoorlog en Distributie: Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werd de handel in schaarse goederen, waaronder vis, strikt gereguleerd door centrale instanties zoals de Nederlandsche Visscherijcentrale. Om in aanmerking te komen voor een toewijzing (quotum), moesten handelaren bewijzen hoeveel ze in de jaren vóór de oorlog (1939-1940) hadden omgezet.
  • Visserij: De "mobilisatie" (augustus 1939) en de daaropvolgende bezetting zorgden ervoor dat de haringvloot grotendeels aan de ketting kwam te liggen (vanwege zeemijnen en oorlogsgevaar op de Noordzee). Veel vishandelaren stapten daarom over op binnenvisserij-producten zoals aal/paling.
  • De balie-functie van de Visscherijcentrale: De blauwe stempel en handtekening onderaan duiden erop dat dit een officieel dossierstuk is geworden. De Visscherijcentrale fungeerde als scheidsrechter in geschillen over toewijzingen. De klacht van Bosch geeft een inkijkje in de spanningen tussen kleine handelaren en grossiers in een tijd van schaarste en strenge overheidscontrole.

Genoemde Personen 3

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Hond Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Gerookt Vis & Zee: Haring Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 4

Brasem (blei), meun, sneep en winde boven 1/2 kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
Voorn en kolblei 250 gram en zwaarder en serpeling Waterlooplein 0,30
B. Gramsteman Waterlooplein 0,26