Archief 745
Inventaris 745-385
Pagina 63
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag op blauw doorslagpapier).

20 augustus 1942. Van: De Directeur (met initialen VB/HB). Aan: Den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de Stad Amsterdam.

Origineel

Getypte brief (doorslag op blauw doorslagpapier). 20 augustus 1942. De Directeur (met initialen VB/HB). Den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de Stad Amsterdam. 46A/531/2

                                                        VB/HB.
          Verzonden 20/8
                            den Heer A.Gombault,
                            Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte
                            voor de Stad Amsterdam,
                            Museumplein 19,
                            Amsterdam-Zuid.

            1.                         20 Augustus 1942.


  Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Augustus j.l. doe ik

U in bijlage dezes de gevraagde lijst van vischhandelaren toekomen.

                                De Directeur, * **Onderwerp:** Het toezenden van een lijst met visenhandelaren in Amsterdam.
  • Oorlog & Vervolging: Duitsland/Oosten, Jodenster/Maatregelen
  • Admin/Lijsten: Liquidatie/Verwalter, Winkellijst/Inventaris
  • Personen: A. Gombault
  • Product/Handel: A.G.F. (Groenten): Groente, A.G.F. (Groenten): Sla, Kruidenier (Droog): Meel, Olie & Techniek: Lood, Olie & Techniek: Olie, Vis & Zee: Aal, Vis & Zee: Vis, Vis & Zee: Visch
  • Adressen: Museumplein 19
  • Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands met Duitse termen eigen aan het bezettingsbestuur (Wirtschaftsreferent, Beauftragte).
  • Structuur: Een standaard zakelijke briefindeling uit de periode, met kenmerken, adresblok rechtsboven, datum en een korte, zakelijke mededeling.
  • Opvallende details: De groene aantekening "Verzonden 20/8" bevestigt de daadwerkelijke verzending op de dag van datering. De afzender ondertekent slechts als "De Directeur", wat gebruikelijk was binnen gemeentelijke diensten waarbij de functie zwaarder woog dan de persoon. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De geadresseerde, A. Gombault, werkte voor het bureau van de Beauftragte des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam. Dit was het kantoor van de Duitse toezichthouder op het Amsterdamse stadsbestuur (destijds Hans Böhmcker).

De Wirtschaftsreferent hield zich bezig met economische zaken. In augustus 1942 was de controle op de voedselvoorziening en de economie zeer strikt. Het opvragen van een lijst van visenhandelaren kan verschillende redenen hebben gehad binnen het bezettingsbeleid:
1. Distributie en controle: Het reguleren van de voedselketen en de handel.
2. Arisering: Het identificeren van Joodse ondernemers. In deze periode werden Joodse ondernemers stelselmatig uit het economische leven verwijderd en werden hun zaken geliquideerd of overgenomen door 'Ariërs'. Een lijst van handelaren was een cruciaal instrument voor dergelijke uitsluitingsmaatregelen.
3. Arbeidseinsatz: Het inventariseren van personeel voor mogelijke tewerkstelling in Duitsland.

De brief is een voorbeeld van hoe de reguliere Nederlandse bureaucratie (waarschijnlijk een gemeentelijke afdeling) uitvoerend meewerkte aan de informatieverzoeken van de bezetter. A. Gombault

Samenvatting

  • Onderwerp: Het toezenden van een lijst met visenhandelaren in Amsterdam.
  • Oorlog & Vervolging: Duitsland/Oosten, Jodenster/Maatregelen
  • Admin/Lijsten: Liquidatie/Verwalter, Winkellijst/Inventaris
  • Personen: A. Gombault
  • Product/Handel: A.G.F. (Groenten): Groente, A.G.F. (Groenten): Sla, Kruidenier (Droog): Meel, Olie & Techniek: Lood, Olie & Techniek: Olie, Vis & Zee: Aal, Vis & Zee: Vis, Vis & Zee: Visch
  • Adressen: Museumplein 19
  • Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands met Duitse termen eigen aan het bezettingsbestuur (Wirtschaftsreferent, Beauftragte).
  • Structuur: Een standaard zakelijke briefindeling uit de periode, met kenmerken, adresblok rechtsboven, datum en een korte, zakelijke mededeling.
  • Opvallende details: De groene aantekening "Verzonden 20/8" bevestigt de daadwerkelijke verzending op de dag van datering. De afzender ondertekent slechts als "De Directeur", wat gebruikelijk was binnen gemeentelijke diensten waarbij de functie zwaarder woog dan de persoon.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De geadresseerde, A. Gombault, werkte voor het bureau van de Beauftragte des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam. Dit was het kantoor van de Duitse toezichthouder op het Amsterdamse stadsbestuur (destijds Hans Böhmcker).

De Wirtschaftsreferent hield zich bezig met economische zaken. In augustus 1942 was de controle op de voedselvoorziening en de economie zeer strikt. Het opvragen van een lijst van visenhandelaren kan verschillende redenen hebben gehad binnen het bezettingsbeleid:
1. Distributie en controle: Het reguleren van de voedselketen en de handel.
2. Arisering: Het identificeren van Joodse ondernemers. In deze periode werden Joodse ondernemers stelselmatig uit het economische leven verwijderd en werden hun zaken geliquideerd of overgenomen door 'Ariërs'. Een lijst van handelaren was een cruciaal instrument voor dergelijke uitsluitingsmaatregelen.
3. Arbeidseinsatz: Het inventariseren van personeel voor mogelijke tewerkstelling in Duitsland.

De brief is een voorbeeld van hoe de reguliere Nederlandse bureaucratie (waarschijnlijk een gemeentelijke afdeling) uitvoerend meewerkte aan de informatieverzoeken van de bezetter.

Genoemde Personen 1

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Meel Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 2

A. Cuypstraat Waterlooplein 14.067
T. Katestraat Waterlooplein 7.554