Brief (verzoekschrift aan de distributiedienst) 26 november 1942 A. de Jonge, Vijfhuizerweg 87, Rijk (Haarlemmermeer) Onbekende ambtenaar/instantie (vermoedelijk de Plaatselijke Distributiedienst van Haarlemmermeer) [Linksboven stempel/kenmerk:] Nº 46^A/890/1
[Midden stempel/kenmerk:] M. 1942 $28 \over 11$
[Rechtsboven ambtelijke aantekening:] niet afwijzen / buiten [?]m

Haarlemmermeer 26 Novemb 1942

Mijn Heer

Een verzoek aan u om van u op de verdeel
lijst geplaatst te worden voor wat gerookte
vis en sardien om dat de handelaars alles op
de vischmarkt voor de handel koope en dat ik zoo
niet meer partertelier kan koope.

Hoog achtend
A de Jonge
Vijfhuizerweg 87 Rijk
Haarlemmermeer

[Linksonder in rood potlood:] 46/890/2 In deze brief verzoekt A. de Jonge om te worden opgenomen op een distributielijst voor gerookte vis en sardientjes. De afzender klaagt over de marktwerking in oorlogstijd: professionele handelaren zouden alle vis op de vismarkt opkopen voor de wederverkoop, waardoor er voor de gewone burger ("partertelier", een fonetische spelling van particulier) niets overblijft.

Het taalgebruik is eenvoudig en bevat enkele spelling- en stijlfouten (zoals "om dat", "koope" in plaats van kopen, en het eerder genoemde "partertelier"), wat typerend is voor de lagere sociale klassen uit die tijd. De ambtelijke notitie in de kantlijn ("niet afwijzen") wijst erop dat de autoriteiten het verzoek gegrond vonden en waarschijnlijk tot actie overgingen. Dit document stamt uit november 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. Door de oorlog was er een grote schaarste aan voedsel en andere goederen, waardoor bijna alles via een streng distributiesysteem met bonkaarten en toewijzingslijsten verliep.

De locatie van de afzender is historisch relevant: het dorp Rijk in de gemeente Haarlemmermeer is later vrijwel geheel verdwenen voor de uitbreiding van luchthaven Schiphol. De Vijfhuizerweg loopt tegenwoordig nog steeds door het gebied, maar het oorspronkelijke dorp Rijk is grotendeels vervangen door start- en landingsbanen (zoals de Kaagbaan). Dergelijke brieven geven een zeldzaam en persoonlijk inkijkje in de dagelijkse zorgen van burgers tijdens de oorlogsjaren. A. de Jonge