Ambtelijke notitie / memo.
Origineel
Ambtelijke notitie / memo. 14 december 1942. Ik begrijp niet waarom de N.V.C.
den brief van het grossiersgilde ons
toezendt met het verzoek om van ad-
vies te dienen. De brief is waarschijn-
lijk niet gelezen.
De prijzen zijn nu eenmaal vastge-
steld en de handel is niet vrij. De
N.V.C. zorgt er voor, dat Amster-
dam bliek ontvangt. Wie voor toe-
wijzing op de afslagen in aan-
merking komen, is eveneens een
zaak voor de N.V.C.
14-12-'42
de Haan
[Linksonder schuin geschreven:]
antwoord
aan N.V.C.
D * Inhoud: De auteur, De Haan, uit zijn frustratie over een administratieve handeling van de N.V.C. (Nederlandsche Visscherij Centrale). De N.V.C. heeft een brief van het grossiersgilde doorgestuurd voor advies, maar De Haan meent dat dit overbodig is omdat de regels (vastgestelde prijzen en een gereguleerde markt) reeds duidelijk zijn.
* Kernpunten:
* Er is geen sprake van een vrije markt ("de handel is niet vrij").
* De N.V.C. is zelf verantwoordelijk voor de toewijzing van vis aan steden (in dit geval bliek aan Amsterdam) en het bepalen wie toegang krijgt tot de afslagen.
* De Haan suggereert dat de medewerkers bij de N.V.C. hun eigen stukken niet goed lezen.
* Terminologie: "Bliek" verwijst naar kleine witvis (vaak jonge haring of sprot), die in die tijd een belangrijke bron van goedkoop voedsel vormde. Dit document stamt uit december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De economie was in deze periode volledig ondergeschikt aan de behoeften van de bezetter en de schaarste aan middelen. De Nederlandsche Visscherij Centrale (N.V.C.) was een door de bezetter ingesteld orgaan (onderdeel van de Voedselvoorziening) dat de gehele keten van vangst tot consumptie controleerde.
De brief illustreert de bureaucratische realiteit van de "geleide economie": prijzen stonden vast en distributie gebeurde via strikte toewijzingen. Het "grossiersgilde" probeerde waarschijnlijk binnen deze beperkingen nog invloed uit te oefenen, maar De Haan maakt duidelijk dat de N.V.C. de volledige controle en verantwoordelijkheid draagt. De zakelijke, licht geagiteerde toon is typerend voor ambtenaren die te maken hadden met de complexe en vaak stroperige regelgeving van de distributietijd.