Archief 745
Inventaris 745-387
Pagina 281
Dossier 44
Jaar 1942
Stadsarchief

Administratieve aantekening / Concept-memo betreffende marktregulering.

Origineel

Administratieve aantekening / Concept-memo betreffende marktregulering. [Bovenaan de pagina:]
Herinnering voor Vischmarkt (2

De kleinhandelaren, die gewoon
waren des winters gerookte paling
te verkoopen, dienen hiervan met
spoed bewijzen over te leggen.
Aan de rechthebbenden zal dan
gedurende den Winter een toe-
wijzing gerookte paling plaats-
vinden.

[Marginale notitie onder de eerste alinea:]
Dit in principe met Weth. (H. v. Meurs)
bespreken = Inspecteur.

[Middelste gedeelte, omcirkeld:]
oproepen:
A. Hagedoorn Langebrugsteeg 7
1 X grove zeevisch

C. van Bavel Raamsteeg 5
1 X grove zeevisch
~~V. d. Wijngaarden~~

[Onder de omcirkeling:]
aanhouden tot na
4 weken de verdeeling definitief
wordt vastgesteld.
P.M. typen. [in rood potlood/inkt:] Dijkman?

[Onder de horizontale lijn:]
[Linkermarge:] tel. off. Stadh. [Telefoonofficier Stadhuis?]
G. C. Borgman 5e - 7/10 1881
afvoeren gepelde garnalen en
gerookte aal
en
oproepen: 1 X zoetw. visch
1 X aal nat [?]
1 X grove zeevisch [Rechtermarge:] 2 X ongep. garnalen Dit document is een werknotitie van een marktmeester of een inspecteur van de vismarkt, bedoeld voor de voorbereiding van het winterseizoen in 1881. De kern van de notitie is de controle op de verkoop van gerookte paling. Alleen handelaren die kunnen bewijzen dat zij dit traditioneel in de winter verkochten, komen in aanmerking voor een officiële toewijzing. Dit wijst op een systeem van schaarste of strikte vergunningverlening.

Het document bevat concrete actiepunten:
1. Beleid: Overleg met wethouder Van Meurs over het principe van de palingtoewijzing.
2. Handhaving/Administratie: Het "oproepen" van specifieke handelaren (Hagedoorn en Van Bavel) om hun assortiment (grove zeevis) te bespreken of te registreren.
3. Specifieke mutatie: Bij handelaar G.C. Borgman moet de verkoop van gepelde garnalen en gerookte aal worden stopgezet ("afvoeren"), terwijl hij wordt opgeroepen voor de verkoop van andere producten zoals zoetwatervis en ongepelde garnalen.

De opmerking "aanhouden tot na 4 weken" suggereert dat er een overgangsperiode is voordat de definitieve verdeling van marktplaatsen of visquota voor de winter wordt vastgelegd. In de late 19e eeuw was de vismarkt een strak gereguleerde plek in Nederlandse steden. De gemeente hield toezicht op de kwaliteit van de waar, de hygiëne en de eerlijke verdeling van standplaatsen.

De vermelding van H. van Meurs is een sterke aanwijzing voor de stad Leiden; Henri van Meurs was daar in die periode wethouder (en later burgemeester). De genoemde straten, Langebrugsteeg en Raamsteeg, zijn eveneens bekende Leidse locaties in de directe nabijheid van de Vischmarkt.

De overgang van het zomer- naar het winterseizoen betekende een verschuiving in het aanbod. Waar verse zeevis in de winter lastiger aan te voeren kon zijn, werd gerookte vis (zoals paling en aal) een belangrijker handelsproduct. De administratie moest ervoor zorgen dat de markt niet overspoeld werd en dat de gevestigde kleinhandelaren hun rechten behielden, mits zij aan de bewijslast voldeden. Het document geeft een uniek inkijkje in de dagelijkse, bijna bureaucratische besluitvorming achter de schermen van een historische stadmarkt.

Samenvatting

Dit document is een werknotitie van een marktmeester of een inspecteur van de vismarkt, bedoeld voor de voorbereiding van het winterseizoen in 1881. De kern van de notitie is de controle op de verkoop van gerookte paling. Alleen handelaren die kunnen bewijzen dat zij dit traditioneel in de winter verkochten, komen in aanmerking voor een officiële toewijzing. Dit wijst op een systeem van schaarste of strikte vergunningverlening.

Het document bevat concrete actiepunten:
1. Beleid: Overleg met wethouder Van Meurs over het principe van de palingtoewijzing.
2. Handhaving/Administratie: Het "oproepen" van specifieke handelaren (Hagedoorn en Van Bavel) om hun assortiment (grove zeevis) te bespreken of te registreren.
3. Specifieke mutatie: Bij handelaar G.C. Borgman moet de verkoop van gepelde garnalen en gerookte aal worden stopgezet ("afvoeren"), terwijl hij wordt opgeroepen voor de verkoop van andere producten zoals zoetwatervis en ongepelde garnalen.

De opmerking "aanhouden tot na 4 weken" suggereert dat er een overgangsperiode is voordat de definitieve verdeling van marktplaatsen of visquota voor de winter wordt vastgelegd.

Historische Context

In de late 19e eeuw was de vismarkt een strak gereguleerde plek in Nederlandse steden. De gemeente hield toezicht op de kwaliteit van de waar, de hygiëne en de eerlijke verdeling van standplaatsen.

De vermelding van H. van Meurs is een sterke aanwijzing voor de stad Leiden; Henri van Meurs was daar in die periode wethouder (en later burgemeester). De genoemde straten, Langebrugsteeg en Raamsteeg, zijn eveneens bekende Leidse locaties in de directe nabijheid van de Vischmarkt.

De overgang van het zomer- naar het winterseizoen betekende een verschuiving in het aanbod. Waar verse zeevis in de winter lastiger aan te voeren kon zijn, werd gerookte vis (zoals paling en aal) een belangrijker handelsproduct. De administratie moest ervoor zorgen dat de markt niet overspoeld werd en dat de gevestigde kleinhandelaren hun rechten behielden, mits zij aan de bewijslast voldeden. Het document geeft een uniek inkijkje in de dagelijkse, bijna bureaucratische besluitvorming achter de schermen van een historische stadmarkt.

Locaties

Vermoedelijk Leiden (gebaseerd op straatnamen zoals Langebrugsteeg en Raamsteeg en de naam H. van Meurs).

Kooplieden in dit dossier 80

A. Cuypstraat 117 b. = 11700 p
76 jaar) 110
Dunne spruiten
Gestripte kabeljauw
Gestripte wijting
Groote schelvisch 50 cm en grooter
Groote schol 50 cm en grooter
Groote tong 37 cm en grooter 0,98
M. Sicma 0,98
Haring en tooters
H.L. --- 4
Kabeljauw 72 cm en grooter
M. Sicma 0,43
M. Sicma 0,83
Alle 80 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2