Officiële circulaire/brief van het Centraal Distributiekantoor. 7 mei 1942. Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart, Centraal Distributiekantoor (ondertekend door S. de Hoo). Alle distributiediensten. DEPARTEMENT VAN HANDEL, NIJVERHEID EN SCHEEPVAART
CENTRAAL DISTRIBUTIEKANTOOR
Louise Henriëttestraat 10
's Gravenhage

BETREFFENDE:
voorziening Duitsche Rijnschippers
met tabak en versnaperingen.
No. 235292/II-201/doss. 3115.

's Gravenhage, 7 Mei 1942.

Ten vervolge op mijn rondschrijven van 15 Januari jl., No. 208572/II-156/
doss. 31, betreffende voorziening Nederlandsche en Duitsche Rijnvaart-
schippers, deel ik U mede, dat met ingang van 17 Mei a.s. aan Duitsche
Rijnvaartschippers bij verblijf in Nederland ook rantsoenbonnen voor
tabak moeten worden verstrekt.

Per 14 dagen dient U ten behoeve van de zich aan boord bevindende
mannelijke personen van achttien jaar en ouder 4 rantsoenbonnen tabak
per persoon uit te reiken.

De uitreiking vindt plaats op dezelfde wijze, als in genoemde circulaire
is beschreven.

De voorziening van Duitsche Rijnschippers met versnaperingen en
sinaasappelen gaat geheel buiten de distributiediensten om. Bonnen voor
deze artikelen zullen worden verstrekt door de N.S.D.A.P., Arbeitsbereich
in den Niederlanden, Fachgruppe Binnenschiffahrt und Wasserbau, Strom-
abschnitt Rotterdam, Schiedamsche Singel 44b, Rotterdam.

Bekendmaking.

Het bovenstaande behoeft niet te worden gepubliceerd.

DE DIRECTEUR VAN HET
CENTRAAL DISTRIBUTIEKANTOOR,
S. de HOO.

Aan
ALLE DISTRIBUTIEDIENSTEN.

K 1090 Dit document is een instructie gericht aan de lokale distributiediensten in het bezette Nederland. Het regelt de verstrekking van tabaksbonnen aan Duitse binnenschippers die in Nederland verblijven.

Opvallend aan de tekst is de scheiding van verantwoordelijkheden:
1. Tabak: Dit loopt via de reguliere Nederlandse distributiediensten (4 bonnen per 14 dagen voor mannen boven de 18).
2. Luxe goederen ("versnaperingen en sinaasappelen"): Dit wordt volledig buiten de Nederlandse diensten om geregeld door de N.S.D.A.P. (de nazipartij).

De expliciete vermelding dat de instructie niet gepubliceerd mag worden, duidt op een interne maatregel. De rode streep door het document werd in archieven vaak gebruikt om aan te geven dat een stuk was afgehandeld of dat de inhoud was overgenomen in een ander register of verzamelbesluit. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er een nijpend tekort aan grondstoffen en voedsel, waardoor een strikt distributiesysteem met bonnen noodzakelijk was. De Rijnvaart was voor de Duitse oorlogseconomie van cruciaal belang voor het transport van goederen tussen de Rotterdamse haven en het Duitse achterland.

Het feit dat Duitse schippers via hun eigen partijorganisatie (N.S.D.A.P.) toegang hadden tot extraatjes zoals sinaasappelen — die voor de gemiddelde Nederlander in 1942 al vrijwel onverkrijgbaar waren — illustreert de bevoorrechte positie van Duitse rijksburgers en functionarissen ten opzichte van de bezette bevolking. De genoemde locatie in Rotterdam aan de Schiedamsche Singel was een belangrijk administratief knooppunt voor de Duitse maritieme en logistieke organisatie in Nederland.