Officieel prijsvoorschrift (besluit). 30 november 1942. [Links boven]
N.V.C. № 491.
Afd. Prijzen.

[Rechts boven, handgeschreven initialen/paraaf]
w. dir
mmp

[Gecentreerd]
DIENST VAN DEN GEMACHTIGDE VOOR DE PRIJZEN

Prijsvoorschrift 1942 vischafval.

Op grond van § 1 der Verordening № 23/1940 in verband met de artikelen 1 en 2 der Verordening № 115/1942 en in overeenstemming met § 2 der Verordening № 3/1940 van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied wordt, in overeenstemming met den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij, bepaald:

Artikel 1.

Onder vischafval wordt in dit prijsvoorschrift verstaan afval, hetwelk is verkregen tengevolge van het be- of verwerken van visch, voor zoover dit afval niet bestemd is om tot menschelijk voedsel te dienen.

Artikel 2.

De prijs, tegen welken vischafval ten hoogste mag worden verkocht en afgeleverd, bedraagt ƒ 2,- per 100 kg af verwerker, exclusief verpakking.

Artikel 3.

Dit prijsvoorschrift kan worden aangehaald als "Prijsvoorschrift 1942 vischafval" en treedt op den dag na dien der afkondiging in de Nederlandsche Staatscourant in werking.

's-Gravenhage, 30 November 1942.

DE GEMACHTIGDE VOOR DE PRIJZEN,

Schokker.

7-12-42.
vTe/Gr. Dit document is een typisch voorbeeld van de economische ordening tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de tekst is het vaststellen van een maximumprijs voor visafval (2 gulden per 100 kilo).

• Definitie: Artikel 1 bakent nauwkeurig af wat onder 'visafval' valt: restproducten van visverwerking die uitdrukkelijk niet voor menselijke consumptie bedoeld zijn.
• Prijsbeheersing: De vaste prijs van ƒ 2,- per 100 kg (exclusief verpakking, direct vanaf de verwerker) was bedoeld om speculatie te voorkomen en de kosten voor sectoren die dit afval gebruikten (zoals de veevoederindustrie of lijmfabrieken) laag te houden.
• Administratieve sporen: Linksonder staat de datum "7-12-42" met de initialen "vTe/Gr", wat waarschijnlijk verwijst naar de datum van verwerking of archivering door een typist of ambtenaar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond de Nederlandse economie onder streng toezicht van de bezetter. De "Gemachtigde voor de Prijzen" (een functie ingesteld in 1940) had de taak om inflatie te beteugelen en de distributie van schaarse goederen te reguleren.

Omdat veel grondstoffen schaars waren, werden ook afvalproducten zoals visafval van strategisch belang. Het werd bijvoorbeeld gebruikt voor de productie van vismeel (veevoer) of industriële oliën. Door de prijzen tot op het kleinste detail (zoals visafval) vast te leggen, probeerde het bestuur de gehele productieketen te controleren. De verwijzing naar de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart) onderstreept de juridische inbedding van dit besluit binnen het bezettingsrecht.