Ambtelijke brief/rapport betreffende een tuchtmaatregel. [Linksboven in de marge:]
Straf dossier 77/7913
J. Smits
Centr. Markt.

[Rechtsboven:]
A’dam, 29/9 1942
W.H.M.

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift over te leggen van een op 21 dezer door den controleur Felthuijs van mijnen dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat J. Smits, 2e Oosterparkstr. 153 zich op de C.M. heeft schuldig gemaakt aan vervalsching van een emballagebon ten nadeele van de A’damsche Fruitcentrale. Terzake is wegens oplichterij proc. verb. opgemaakt.

Ik heb Smits op grond van het bepaalde in art. 35 lid 1 van het Regl. v/d C.M. gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 14 dagen en wel van 26/9 t/m 9 October a.s.

Hoewel Smits winkelier is en een vrij groote zaak drijft in de Oosterparkbuurt (zijn aardappelomzet bedraagt volgens de Vebera 75 hl. per week), meen ik, na terzake overleg met den G.H. Adviseur te hebben gepleegd, dat verdere strafmaatregelen tegen Smits, gelet op den ernst van het feit, niet achterwege kunnen blijven.

Ik geef u derhalve beleefd in overweging te willen bevorderen, dat Smits voornoemd bij besluit van den Burg., krachtens het bepaalde in het tweede lid van art. 35 van het Reglement, in aansluiting op mijn straf wordt gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de C.M. voor den tijd van vier maanden.

[Getekend:]
D.S. * Inhoud: De auteur van de brief (waarschijnlijk de directeur of een inspecteur van de Centrale Markt) rapporteert een geval van fraude. De heer J. Smits, een winkelier aan de 2e Oosterparkstraat, heeft een emballagebon vervalst om de Amsterdamse Fruitcentrale te benadelen.
* Strafmaat: De ambtenaar heeft Smits reeds een directe schorsing van 14 dagen opgelegd op basis van het marktreglement. Hij vindt dit echter onvoldoende gezien de ernst van de "oplichterij" en stelt de Burgemeester voor om Smits voor vier maanden de toegang tot de markt te ontzeggen.
* Economische indicatie: Interessant is de vermelding van de omzet: 75 hectoliter aardappelen per week. Dit wordt aangehaald om de omvang van de zaak te duiden; een uitsluiting van vier maanden zou voor een dergelijke onderneming een zware economische klap betekenen.
* Status: Het document is een formeel advies aan de burgemeester om een zwaardere administratieve sanctie op te leggen naast het reeds opgemaakte proces-verbaal. * Tweede Wereldoorlog: Het document dateert van september 1942, midden in de Duitse bezetting. In deze periode was de voedselvoorziening in Amsterdam strikt gereguleerd en was de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) het cruciale punt voor distributie.
* Schaarste en Controle: Vanwege de schaarste en distributiebonnen werd er streng gecontroleerd op elke vorm van fraude. De "Vebera" (Vereniging van Bemiddelaren in Rationeringsbescheiden) speelde een rol in het monitoren van de legale omzetstromen.
* Bestuur: De burgemeester van Amsterdam in 1942 was de door de bezetter aangestelde NSB'er Edward Voûte. Besluiten over markttoegang vielen onder zijn bevoegdheid als hoofd van het plaatselijk bestuur. Fraude in de voedselketen werd in deze tijd vaak zwaarder gestraft dan in vredestijd vanwege de "economische sabotage" van het distributiestelsel.