Getypt rapport (ambtelijke correspondentie). 3 oktober 1942. Een controleur van het Marktwezen (ondertekend, mogelijk S. Elthin). Nº 77/85/1 M. 1942 5/10 [handgeschreven]
[handgeschreven rechtsboven:] m. dir. / Oph.

R A P P O R T

Bij het Marktwezen is ingekomen een klacht, betreffende J. van der Vliet, wonende Madurastraat 44 alhier, van wien werd beweerd, dat hij clandestiene handel zou drijven in fruit. Bij onderzoek is het volgende gebleken. J. van der Vliet is sedert eenige jaren werkzaam bij ~~de~~ Ned: Dok: Mij. te Amsterdam doch loopt nu eenige weken in de Ziektewet. Vroeger is hij kleinhandelaar geweest in groente en fruit en heeft als zoodanig toegang gehad tot de Centrale Markt van 1935 tot 1938. Aan J.L. Muller, wonende Madurastraat 22 huis, die als personeel werkzaam is bij den grossier P. van Seumeren, had van Vliet eenigen tijd geleden verzocht of hij hem niet aan een kist peren kon helpen voor zijn gezin. Van Vliet heeft namelijk 4 kinderen. Muller heeft hem toen een kist peren bezorgd, doch daar dit voor van der Vliet, ook wat de kosten betreft, te veel was, heeft hij hiervan wat overgedaan aan eenige van zijn buren. Kooper Lit, die in perceel Madurastraat 20 een groentewinkel heeft en bij wien ~~de~~ van der Vliet klant is, verklaarde nooit iets te hebben bemerkt, dat van der Vliet, noch Muller zaken doet. Ook ik rapporteur had niet den indruk dat het hier een geval van clandestiene handel betrof.
Voorts merk ik nog op, dat deze klacht was ingekomen van iemand die onbekend wenschte te blijven, zoodat bijzonderheden moeilijk waren na te gaan. Het komt mij daarom gewenscht voor de eventueele klagers hier opmerkzaam op te maken.

[Handgeschreven in de kantlijn:] tel. klacht v. anoniem

Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen.

Amsterdam 3 October 1942
controleur,
[Handtekening: S. Elthin]

Grb. [geparafeerd] Dit rapport beschrijft de afhandeling van een klacht over illegale handel ("clandestiene handel"). De verdachte, J. van der Vliet, wordt ervan beschuldigd fruit te verkopen buiten de distributieregels om. De controleur stelt echter vast dat er sprake is van een menselijke situatie: Van der Vliet, een voormalig groenteman die nu bij de NDSM werkt en in de ziektewet zit, heeft via een kennis een kist peren gekocht voor zijn gezin met vier kinderen. Omdat een hele kist te duur en te veel was, heeft hij een deel gedeeld met of doorverkocht aan buren.

De controleur concludeert dat er geen sprake is van professionele zwarte handel. Hij plaatst bovendien een kritische kanttekening bij de anonieme aard van de klacht, wat suggereert dat dergelijke valse of overtrokken beschuldigingen (verklikking) vaker voorkwamen. * Voedselschaarste en distributie: In 1942 was voedsel in bezet Nederland schaars en strikt gerantsoeneerd. Handel buiten de officiële kanalen om werd zwaar bestraft.
* Het Marktwezen: Deze gemeentelijke instantie hield toezicht op de markten en de voedselvoorziening in Amsterdam.
* Verklikking: Tijdens de bezetting werden burgers aangemoedigd (of deden dit uit eigen beweging, soms uit nijd) om overtredingen te melden. Dit document toont hoe de overheid dergelijke meldingen serieus moest nemen, maar in dit geval koos de controleur voor een milde interpretatie.
* Locatie: De genoemde adressen liggen in de Madurastraat in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost. De "Ned: Dok: Mij." verwijst naar de Nederlandsche Dok Maatschappij in Amsterdam-Noord.