Brief / Verzoekschrift.
Origineel
Brief / Verzoekschrift. 28 oktober 1942. G. Dikhout, marktkoopman in aardappelen, groenten en fruit, wonende te Amsterdam (Bloemstraat 53). [Linksboven in rood potlood:] ter indic. [...] betr. koop in "Beverwijk"
[Rechtsboven handgeschreven:] opber.
[Rechtsboven stempel in blauwe inkt:] Nº 77/94/2 M. 1942
Amsterdam 28 October 1942
Edelgestrenge Heer.
Door dezen heeft ondergeteekende G. Dikhout van
beroep marktkoopman in aardappelen groenten en fruit wonende aan de Bloem
straat No 53 huis te AmsterdamU het volgende medetedeelen
dat hy j.l Zaterdag 23 October aan de groenten centrale dezer stad des morge-
gens aanwezig was om gebruykelykerwyze en houder van een marktkaart zyn
handel in te koopen,
dat hy van een verkooper 20 kisten z.g pronksnyboonen kocht en dat bleek dat
deze persoon niet gerechtigd was zulks te doen ofschoon hy met een schuit
voor den wallag. en onderget: niet s beter dacht , dat deze persoon een grossier
was , welke toestemming had goederen te verloopen ,
dat hy vervolgens door een marktbeambte is aangehouden , en deze hem zyn
marktkaart heeft gevraagd ter controleering naar onderget: dacht ,
dat echter deze Ambtenaar zyn kaart heeft ingehouden , ofschoon dit naar zyn
bescheiden meening niet oirbaar is , daar hy toch immers ter goeder trouw
handel dreef en ook trouwens niets in beslag is genomen,
dat hy echter , door dat deze kaart is ingehouden hy alle rechten mist ter
markt te komen , en hem op zyn vraag is medegezeeld dat hy deze niet terug
kan bekomen , hetgeen zyn zakelyken ondergang beteekent .
Redenen, waarom hy zich thans ten spoedigste tot U wendt , met het eerbiedig
verzoek dezezaak te onderzoeken , en tevens hoopt hy datU a,s Donderdag in
de gelegenheid zal zyn hem te doen hooren tot nadere uiteenzetting van het
vooromschrevene. Hopende, dat U.E gestr: daaraan zal willen voldoen. By
voorbaat zyn beleefden dank, met de meeste Hoogachting
Uw Dnstw Dienaar
[Signatuur:] G. Dikhout
Den Heer Broerse
Hoofd der distributie
Afdeeling de Marktcentrale
[Onderaan krabbel:] p l. 11 actie
--- * Taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, ietwat nederige stijl die typerend is voor correspondentie met de overheid in die tijd ("Edelgestrenge Heer", "Uw Dnstw Dienaar"). Er zijn enkele typefouten zichtbaar (bijv. "AmsterdamU", "dezezaak", "datU"). De schrijver gebruikt de derde persoon ("hy", "ondergeteekende") om naar zichzelf te verwijzen, wat gebruikelijk was in officiële rekesten.
* Kern van het geschil: Dikhout wordt slachtoffer van de strenge marktregels. Hij kocht 20 kisten pronksnijbonen van een schipper, in de veronderstelling dat dit een legitieme grossier was. Omdat de verkoper niet bevoegd bleek, nam een marktbeambte Dikhouts marktkaart in. Zonder deze kaart mag hij niet handelen, wat hij omschrijft als zijn "zakelyken ondergang".
* Argumentatie: Dikhout voert aan dat hij "ter goeder trouw" handelde en dat de inbeslagname van de kaart niet "oirbaar" (gepast/redelijk) is, zeker omdat de goederen zelf niet in beslag zijn genomen.
--- * Historische periode: De brief dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Distributie en Controle: Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via het distributiestelsel. De "Marktcentrale" (waarschijnlijk de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam) hield streng toezicht om de zwarte handel te bestrijden. Het verlies van een marktkaart betekende voor een kleine zelfstandige dat hij direct brodeloos werd.
* Bureaucratie: De rode aantekening "betr. koop in Beverwijk" suggereert dat de autoriteiten de herkomst van de bonen onderzochten. Beverwijk was een belangrijk tuinbouwgebied. Het dossiernummer (M. 1942) wijst op de systematische archivering van dergelijke overtredingen en verzoeken door de gemeentelijke of centrale marktdiensten.