Archiefdocument
Origineel
m.i. Borgholter oproepen bij den
Inspecteur. Vragen of tegen
intrekken beschikking na vergunning geen
bezwaar bestaat.
[links marginaal:] met B. besproken
13-4-42 de Haan
[rechts:] Voorstel intrekken
[rechts:] Wh. M. acc. det
[rechts in klein schrift:] (Cornelis Borger. p 13/4 '42 10 uur)
Maan. Kuzennoord.
m.i. niets aan doen;
zoodat deze kramen-
zetters hun kramen op de
Nieuwmarkt plaatsen.
Er zijn meer vergunninghouders
die kramen plaatsen op markten
waarvoor zij eigenlijk geen
vergunning hebben.
[paraaf/stempel:] acc. det
Insp. Het document bevat instructies en observaties van een inspecteur (mogelijk van het Marktwezen) betreffende het vergunningenbeleid voor marktkooplieden.
- De zaak Borgholter: Er wordt voorgesteld om de beschikking (vergunning) van een zekere Borgholter in te trekken. Er moet echter eerst worden nagegaan of hier gegronde bezwaren tegen zijn door de betrokkene te horen bij de inspecteur. De aantekening "met B. besproken" suggereert overleg met een hogere ambtenaar of een collega (mogelijk de in de kantlijn genoemde Borger).
- De zaak Kuzennoord en de Nieuwmarkt: De tweede paragraaf bespreekt een tactische beslissing. Door "niets te doen" (niet handhavend op te treden tegen bepaalde onregelmatigheden), stuurt de administratie aan op een situatie waarin kramenzetters hun plek op de Nieuwmarkt innemen.
- Algemene observatie: De schrijver merkt op dat er op dat moment een wijdverspreid probleem is met vergunninghouders die kramen plaatsen op markten waarvoor zij formeel geen toestemming hebben. De datum — april 1942 — is van groot historisch belang. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werden Joodse burgers stelselmatig uit het openbare leven en de economie verdrongen. Vanaf 1941 mochten Joodse marktkooplieden alleen nog handelen op speciaal aangewezen "Joodse markten". De Nieuwmarkt in Amsterdam was een van de centrale locaties waar Joodse handelaren werden geconcentreerd.
De ambtelijke notitie om "niets te doen" zodat kramenzetters naar de Nieuwmarkt uitwijken, moet waarschijnlijk in dit licht worden gezien: het was een methode om de segregatie van de handel te faciliteren of te forceren zonder direct harde confrontaties aan te gaan over specifieke vergunningen op andere locaties. Het document illustreert hoe de bureaucratie van het marktwezen fungeerde als een instrument voor de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. De afkorting "Wh. M." verwijst waarschijnlijk naar de afdeling Marktwezen van de gemeente. Marktwezen