Handgeschreven brief (verzoekschrift). 13 april 1942 (afgeleid van de aantekening "13/4" in de kop). H. K. van Graas, gevestigd aan de Albert Cuypstraat 132, Amsterdam. De Inspecteur in het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. No 85/12/1 M. 1942 13/4

Aan
den Inspecteur i/h Marktwezen
Jan van Galenstraat
te
Amsterdam.

m. Insp.

WelEdelen Heer

Ondergetekende, H. K. van Graas Albert Cuypstraat 132, alhier, verzoekt beleefd, te mogen veranderen van Wagenverhuurder om de volgende redenen;

• ten eerste: omdat mijn verhuurder, G. Post, Govert Flinckstr., weigert om de bakfiets en wagenverlichting af te schermen zoodat ik daarvoor al een bekeuring heb moeten betalen van vijf gulden;

• ten tweede: omdat hij pertinent weigert, om mijn wagen van en naar mijn standplaats te brengen, in de Alb. Cuypstr. Dit heb ik nog steeds zelf gedaan, maar door ziekte van mijn vrouw en de vele werkzaamheden op de Groentenmarkt, plus mijn winkel, is mij dit onmogelijk geworden. Vanaf Nieuwjaar tot heden heb ik al niet kunnen staan en mijn kosten van Marktgeld gaan door.

Den Heer Mathus is bereid, voor mij op stal te zetten en weg te halen, aan wie ik mij dan wil verbinden. In deze brief verzoekt marktkoopman H. K. van Graas om toestemming om van wagenverhuurder te mogen wisselen. Destijds was de verhuur van marktkramen en -wagens strikt gereguleerd door de gemeente (het Marktwezen).

De schrijver voert twee hoofdredenen aan voor zijn ontevredenheid over de huidige verhuurder, G. Post:
1. Nalatigheid t.a.v. verduisteringsvoorschriften: De verhuurder weigert de verlichting van de wagens af te schermen. In 1942 was dit een ernstige overtreding vanwege de luchtbeschermingsmaatregelen tijdens de Duitse bezetting. Van Graas is hier al voor beboet met vijf gulden (een aanzienlijk bedrag in die tijd).
2. Logistieke problemen: De verhuurder weigert de wagen van en naar de Albert Cuypstraat te transporteren. Door persoonlijke omstandigheden (ziekte van zijn echtgenote en de drukte van zijn eigen winkel en de groentenmarkt) kan Van Graas dit niet langer zelf doen. Hierdoor heeft hij sinds nieuwjaar niet op de markt kunnen staan, terwijl de kosten voor het marktgeld wel doorliepen.

De brief sluit af met de voordracht van een nieuwe partij, de heer Mathus, die de taken wel op zich wil nemen. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de bedrijfsvoering in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.

• Verduistering: De referentie naar het "afschermen van verlichting" verwijst direct naar de Luchtbeschermingsdienst voorschriften. Alle lichtbronnen moesten naar buiten toe afgeschermd zijn om geallieerde piloten geen oriëntatiepunten te bieden.
• Albert Cuypmarkt: De brief bevestigt de logistieke structuur van de bekende Amsterdamse markt, waarbij kooplieden vaak afhankelijk waren van externe stalhouders/verhuurders voor het stallen en verplaatsen van hun materiaal.
• Economische druk: De genoemde boete van vijf gulden en het doorlopende marktgeld zonder inkomsten illustreren de krappe marges en de bureaucratische druk waaronder kleine zelfstandigen in oorlogstijd moesten overleven.