Administratieve kaart/notitie van de gemeentelijke overheid. 20 oktober 1942 (stempel), met gegevens per 17 oktober 1942. DIENST MARKTWEZEN [stempel]

Schulden kramenverhuurders
per 17-10-1942
Stoker Gieman Linnaeusdwarsstraat 12. f 10.63
~~A.J. Rijger Lindengracht 256 " 7.46~~ [doorgehaald]
S. Schelvis Waterlooplein 56 " 2.48
M. Vos Bonairestraat 103 III " 2.04

s.v.p. Schriftelijk aanmanen

20 OCT. 1942 [stempel]

05/20/1 [in rood potlood/inkt]
22/10/42 HR [handgeschreven aantekening met initialen] Dit document is een interne lijst van de Dienst Marktwezen waarop marktkooplieden (kramenverhuurders) staan vermeld die een achterstand hebben in hun betalingen. De bedragen variëren van f 2,04 tot f 10,63 (Nederlandse guldens).

Opvallend is de naam A.J. Rijger, die met een dikke lijn is doorgehaald, wat er meestal op duidt dat de schuld in de korte periode tussen 17 en 20 oktober is voldaan of dat de vordering om een andere reden is komen te vervallen. De instructie onderaan ("s.v.p. Schriftelijk aanmanen") geeft aan dat de administratie actie moet ondernemen tegen de overgebleven debiteuren. De verschillende data en parafen tonen de ambtelijke verwerking van het document aan. Het document dateert uit oktober 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De namen en adressen weerspiegelen de sociaal-economische geografie van Amsterdam in die tijd.

Met name de vermelding van S. Schelvis op het Waterlooplein 56 is historisch pregnant. Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt en een centrale marktplaats. In 1942 was de vervolging van de Joodse bevolking in volle gang; veel Joodse marktkooplieden waren hun vergunning al kwijtgeraakt of waren reeds weggevoerd. De bureaucratie van de Dienst Marktwezen ging echter gewoon door met het innen van kleine schulden, wat het banale karakter van het overheidsapparaat tijdens de bezetting illustreert. De Lindengracht (Jordaan) en Linnaeusdwarsstraat (Oost) waren eveneens locaties met een sterke markttraditie.