Administratief bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken). 6 januari 1942 en 14 januari 1942. (Stempel linksboven)
BIJBLAD VAN:
M. No. 86/1/1 1942
DOORGEZONDEN: 3/1 - '42

(Rechtsboven)
73

(Handgeschreven tekst)
E. Zilberberg
pl. 190 Gaaspstraat

m.i. moet h. worden medegedeeld, dat vrijstelling van betaling van marktgeld slechts kan worden verleend, indien h. zorgdraagt, dat ten spoedigste een verklaring van opname in Z.I. (afgegeven door of namens een directeur van een bewuste Z.I.) wordt ingeleverd.

[Handtekening] Smit 6/1 '42

(Linksonder)
in orde
[Handtekening] v Bergen 14/1 - '42

(Formulieronderdruk)
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke notitie betreffende een verzoek van een marktkoopman, de heer E. Zilberberg, om vrijgesteld te worden van het betalen van marktgeld.

• Kern van de zaak: De ambtenaar (Smit) stelt op 6 januari 1942 dat vrijstelling alleen mogelijk is als er een officieel bewijs van ziekenhuisopname wordt overlegd. De afkorting "Z.I." staat zeer waarschijnlijk voor Ziekeninrichting. De verklaring moet ondertekend zijn door de directeur van de betreffende instelling.
• Afhandeling: Op 14 januari 1942 tekent een tweede functionaris (v Bergen) de notitie af met "in orde", wat suggereert dat de benodigde papieren zijn ontvangen of dat het besluit is bekrachtigd.
• Bureaucratie: Het document toont de strikte administratieve procedures in oorlogstijd voor kleine ondernemers (marktkooplui) die door persoonlijke omstandigheden hun leges niet konden voldoen. * Historische periode: Januari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden de maatregelen tegen Joodse burgers steeds stringenter.
• Persoonsgegevens: Uit historische bronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat de op het document genoemde Elias Silberberg (geboren 1891) inderdaad op de Gaaspstraat 190hs in de Amsterdamse Rivierenbuurt woonde. Hij was van beroep koopman.
• Locatie: De Gaaspstraat lag in een wijk waar in 1942 veel Joodse Amsterdammers woonden.
• Betekenis: Documenten als deze werpen licht op de dagelijkse overleving en de bureaucratische hindernissen voor Joodse marktkooplui vlak voordat de grootschalige deportaties begonnen. Elias Silberberg is later in 1942 in Auschwitz vermoord. De zakelijke, droge toon van het document contrasteert scherp met de tragische realiteit van de persoon achter de naam.