Officiële verklaring van ziekenhuisopname. 5 januari 1942. [Briefhoofd]
NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 5 Januari 1942.
N. KEIZERSGRACHT 110
GD
Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen.

[Stempels en registratienummers bovenzijde]
№ 06/1/2 M. 1942 16/1

[Getypte hoofdtekst]
Ondergetekende verklaart dat de heer
E. Zilverberg op 4 Januari 1942 in het Ned.
Isr. Ziekenhuis ter verpleging werd opgenomen.

De Geneesheer-Directeur,

[Handgeschreven toevoegingen midden]
Gaaspstraat 55-h
[Handtekening]

[Aantekeningen linkerzijde]
fl. 1.20 Gaaspstr.
afge. 5/1-42
[Paraaf]

[Aantekeningen rechterzijde en onderzijde]
16/1/42 AR
06/1/3 M [in rood]
inschrijven ant.
vrijstellen van betaling
ing. Gaaspstraat
vanaf 4 Jan '42.
geen schuld.
[Paraaf] 13/2 '42 Het document is een bewijs van opname voor Elkan Zilverberg (gezien het adres Gaaspstraat 55 in de Rivierenbuurt) in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). De opname vond plaats op 4 januari 1942.

De vele handgeschreven aantekeningen wijzen op een intensieve administratieve afhandeling, vermoedelijk door de Joodsche Raad of de gemeentelijke sociale dienst. De termen "vrijstellen van betaling" en "geen schuld" duiden op een procedure waarbij de patiënt als onvermogend werd aangemerkt, waardoor de verpleegkosten door een fonds of de overheid werden gedragen. De diverse datums (tot 13 februari 1942) laten het traject van de financiële afwikkeling zien. De nummers in de stempels en rode inkt zijn archiefkenmerken die horen bij de correspondentie-registratie van de betreffende afdeling. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland, op een moment dat de vervolging van de Joodse bevolking in een stroomversnelling raakte. Vanaf 1941 waren Joodse patiënten verplicht zich in Joodse ziekenhuizen te laten behandelen. Het NIZ aan de Nieuwe Keizersgracht fungeerde als een van de belangrijkste medische ankerpunten voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam.

De bureaucratische precisie op het document — het vastleggen van opnamedata, adressen en betalingsvrijstellingen — laat zien hoe de normale maatschappelijke structuren en sociale zorg binnen de Joodse gemeenschap zo lang mogelijk in stand werden gehouden, ondanks de steeds nijpender wordende omstandigheden. Uiteindelijk zou het NIZ in 1943 door de bezetter worden ontruimd, waarbij zowel personeel als de resterende patiënten werden gedeporteerd naar de kampen. Dit formulier is daarmee een zeldzaam administratief overblijfsel van een individu dat probeerde zorg te krijgen in een tijd van toenemende rechteloosheid. E. Zilverberg