10 februari 1942. [Gedrukt briefhoofd]
NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 10 Februari 1942
N. KEIZERSGRACHT 110

[Stempel midden-boven]
GD

[Gedrukte tekst linksboven]
Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen.

[Stempel en handgeschreven nummers linksboven]
No 86/5/2 M. 1942
18/2

[Getypte tekst midden]
Ondergeteekende verklaart, dat de
heer Felix Coster op 6 Februari 1942 ter
verpleging in het Nederl. Israel. Zieken-
huis werd opgenomen.

De Geneesheer-Directeur,

[Handgeschreven handtekening: waarschijnlijk J. Kropveld]

[Handgeschreven aantekeningen onderaan, deels met groen potlood omkaderd]
F. Coster p/a C. Coster
Prinses Amstellaan 154
vrijstellen van betaling
marktgeld vanaf 1 Febr '42
van de macht Marktwezen.
f 1.20 schuld.

[Diverse parafen en data in de rechter- en onderkantlijn, o.a. 1/2 '42, f 1.20, 18/2 '42]

[Rode handgeschreven aantekening linksonder]
86/5/3 M
2/3/42 [paraaf]

[Drukkerkenmerk uiterst linksonder]
JL. 10.000-11-'40 Dit document is een formele opnameverklaring afgegeven door het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). Hoewel de hoofdboodschap de medische opname van Felix Coster op 6 februari 1942 betreft, tonen de handgeschreven toevoegingen dat de brief een specifiek administratief doel diende voor de afdeling 'Marktwezen'.

Felix Coster (of zijn gemachtigde C. Coster) was woonachtig aan de Prinses Amstellaan 154 in de Amsterdamse Rivierenbuurt. De aantekeningen maken duidelijk dat deze verklaring werd gebruikt om Coster vrij te stellen van de betaling van "marktgeld" vanaf 1 februari 1942. Dit suggereert dat Felix Coster een marktkoopman of standplaatshouder was. Vanwege zijn ziekenhuisopname kon hij zijn werk niet uitoefenen en werd er een verzoek ingediend om de verplichte marktgelden kwijt te schelden. De schuld van f 1.20 duidt mogelijk op een nog openstaand bedrag over een korte periode. De context van dit document is de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Begin 1942 was de Jodenvervolging in een vergevorderd stadium.

1. Het Ziekenhuis: Het NIZ aan de Nieuwe Keizersgracht was in deze periode een vitale instelling. Joden waren inmiddels uit algemene ziekenhuizen geweerd en waren volledig aangewezen op hun eigen zorginstellingen.
2. De Markten: In 1941 hadden de bezetters Joden verboden om op reguliere markten te staan of deze te bezoeken. Er werden speciale Joodse markten ingericht (zoals op het Waterlooplein en de Gaaspstraat). De administratie rondom deze markten was streng; afwezigheid door ziekte moest officieel worden aangetoond om financiële lasten of het verlies van een schaarse standplaats te voorkomen.
3. Straatnamen: De genoemde "Prinses Amstellaan" is de huidige Vrijheidslaan. Tijdens de bezetting verboden de nazi's namen van levende leden van het Koninklijk Huis; de straat heette officieel weer Amstellaan (zonder 'Prinses'), hoewel mensen de oude naam vaak bleven gebruiken in informele of interne administratie.

Dergelijke documenten illustreren hoe de Joodse bevolking, ondanks de steeds nijpender wordende omstandigheden en dreigende deportaties (die later in 1942 op grote schaal zouden beginnen), probeerde de dagelijkse bureaucratie en financiële verplichtingen naar behoren af te wikkelen. C. Coster F. Coster J. Kropveld Marktwezen