Getypte brief of ambtelijk verslag (pagina 3 van een groter geheel). Na 28 maart 1939 (gebaseerd op tekstuele referentie). Vermoedelijk 1940-1941 gezien de referentie naar "distributie". -3-

om hun medewerking te verleenen, zoodat de handel niet kon voldoen aan den brief van een van Uw Ambtsvoorgangers d.d. 28 Maart 1939 No 1630 L.M.1937 aan den Voorzitter van de Federatie van Groothandelaren in Aardappelen, groenten en fruit.

Ik merk hierbij op, dat een voor een ordening van den handel op de Centrale Markt zoo belangrijke zaak ten slotte niet kan worden ingevoerd, omdat enkele handelaren zich daartegen verzetten. Het overgroote deel van groot-, zoowel als kleinhandel en zeker de Organisatiebestuurders hadden hun volle medewerking toegezegd en het was naar mijn meening dan ook zeer te betreuren, dat deze aangelegenheid noodwendig is moeten blijven rusten.

Intusschen is er op het gebied van de betaling op de Centrale Markt het een en ander veranderd.

In de eerste plaats moge ik memoreeren, dat de aardappelen in distributie werden gebracht; het gevolg hiervan was, dat de kleinhandelaren slechts aardappelen van de Vebena konden betrekken, wanneer hun toewijzingen contant werden betaald. Voorts is dit winterseizoen de groentegrossierscombinatie overgegaan tot een gecentraliseerde verkoop van de voornaamste winterproducten, waarbij betaling slechts à contant via de Nederlandsche Middenstandsbank, welke hiertoe een bijkantoor op de Centrale Markt vestigde, kon plaatsvinden. Door een en ander was een zeer groot gedeelte van de verkoopen op de Centrale Markt reeds in geheel andere banen en wel de "contante" geleid, zonder dat hiertegen ook maar een enkele klacht van de zijde van den kleinhandel werd gehoord. Naar mijn meening is dit wel het beste bewijs, dat de tijd thans rijp is om algemeen geldende voorschriften op het gebied van de betaling van Gemeentewege uit te vaardigen. Daarbij komt nog, dat de twee zwakke punten in de vroeger opgestelde regeling, (dat waren de kleinhandelsveiling en de markttuinders, waar kleinhandelaren, die wegens wanbetaling niet meer door grossiers mochten worden bediend, altijd nog terecht konden) thans automatisch zijn opgelost. De markttuinders moeten thans namelijk veilen en de veiling verkoopt uitsluitend aan groothandelaren!

Op grond van het bovenstaande meen ik U in overweging te moeten geven bij besluit van den Burgemeester het Reglement op de Centrale Markt aan te vullen in dier voege, dat daarin voorschriften regelende de betaling op de Centrale Markt en het weren van wanbetalers worden opgenomen. Ik zou daarbij dus verder willen gaan dan bij de oorspronkelijke plannen de bedoeling is geweest. Daar ging men immers van het standpunt uit, dat de gehele~~e~~ regeling in handen zou moeten blijven van den handel en dat slechts als noodzakelijk sluitstuk namelijk wanneer een wanbetaler uiteindelijk van de Centrale Markt moest worden geweerd, de Gemeente op grond van het aangevulde artikel 35 van het Reglement ~~xxxx~~ zou moeten optreden. Ik stel mij thans echter op het standpunt, dat in dit Reglement de wijze van betaling in het Reglement moet worden voorgeschreven. Ik moge hierbij opmerken, dat de oorspronkelijk opzet van de betalingsregeling (vide bovenvermelde correspondentie) in principe geheel is gehand- * Kernboodschap: De auteur adviseert de Burgemeester om de regels voor contante betaling op de Centrale Markt officieel vast te leggen in het Marktreglement (artikel 35). Voorheen mislukte dit door weerstand van een kleine groep handelaren, maar door de oorlogsomstandigheden (distributie) is contante betaling in de praktijk al de norm geworden.
* Problematiek: Voorheen konden 'wanbetalers' die bij groothandelaren niet meer terecht konden, nog steeds producten kopen via de kleinhandelsveiling of direct bij markttuinders. Deze 'vluchtwegen' zijn nu afgesloten omdat markttuinders verplicht zijn via de veiling aan de groothandel te leveren.
* Stijl en Correcties:
* Het document is formeel-ambtelijk.
* Er is een typfout hersteld in het woord "geheele" (de laatste 'e' is doorgestreept).
* Er is een handgeschreven doorhaling/correctie in de eerste alinea boven het woord "handel".
* Onderaan is een passage onderstreept om de essentie van het advies te benadrukken. Dit document speelt zich af tegen de achtergrond van de Centrale Markthallen in Amsterdam (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). De referentie naar "aardappelen in distributie" duidt op de vroege jaren van de Tweede Wereldoorlog (waarschijnlijk 1940 of 1941), toen de overheid de voedselvoorziening strakker ging reguleren.

De Vebena (Verkoopbureau voor aardappelen) en de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) speelden hierin een centrale rol. Het document illustreert de verschuiving van een vrije markt met kredietrisico's naar een strak gereguleerde markt onder gemeentelijk toezicht, waarbij de oorlogssituatie als katalysator diende voor administratieve veranderingen die in vredestijd op weerstand stuitten.