Archief 745
Inventaris 745-392
Pagina 521
Dossier 92
Jaar 1942
Stadsarchief

Doorslag van een ambtelijke brief of rapport.

12 april (vermoedelijk 1948, afgeleid van het cijfer '8' rechtsboven en de gehanteerde spelling).

Origineel

Doorslag van een ambtelijke brief of rapport. 12 april (vermoedelijk 1948, afgeleid van het cijfer '8' rechtsboven en de gehanteerde spelling). 4                                      12 April                        8
87/2/2                       den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                                       Levensmiddelen

[Marginale aantekening linksboven, handgeschreven:]
gryze lyst

trouwelyk aan de leden der Vereeniging (de aangesloten gros-
siers) toezendt. Aan personen, die op de "gryze lyst" voor-
komen, mag door de aangesloten grossiers alleen nog maar te-
gen contante betaling worden verkocht, zoolang hun naam op de
bedoelde lyst blyft staan. (Op alle overtredingen der hier be-
doelde voorschriften, voor zoo ver zy verplichtingen der gros-
siers inhouden, is krachtens de statuten van "Pecunia" boete
van ten hoogste f 500,- per overtreding gesteld). De naam van
den debiteur wordt van de "gryze lyst" afgevoerd, wanneer hy
zyn schuld geheel heeft afbetaald; vanaf dat oogenblik mag
hem dus weer met het gebruykelyke crediet (dus tot des Woens-
dags van de volgende kalenderweek) worden geleverd.

De naam van den debiteur, die in gebreke blyft om
zich aan een gemaakte afbetalingsregeling te houden, of die
geen zoodanige regeling wil aangaan, wordt door de Commissie
geplaatst op een lyst van wanbetalers, de zoogenaamde "zwarte
lyst", die eveneens den aangesloten grossiers wordt gezonden.
Het is dezen ten eenenmale verboden om aan personen, wier
naam op de "zwarte lyst" voorkomt, iets te verkoopen, dus ook
niet tegen contante betaling. Afvoering van de "zwarte lyst"
vindt plaats, wanneer de debiteur zyn schuld heeft betaald,
of terzake alsnog een door de Commissie redelyk geachte afbe-
talingsregeling aangaat (in welk geval plaatsing op de "gryze
lyst" optreedt).

[Marginale aantekening linksonder, handgeschreven:]
zwarte lyst

Teneinde te bewerken, dat dit stelsel, dat inder-
daad het credietwezen op de Centrale Markt op een juiste wyze
kan regelen, ook doorgevoerd kan worden, is het noodig, dat
den personen, wier naam op de bovenbedoelde "zwarte lyst" is
geplaatst, de toegang tot de Centrale Markt kan worden ont-
zegd. Kan dat niet, dan kunnen deze personen voortgaan met
zich op de Centrale Markt te voorzien by de niet-aangesloten
grossiers (waarvan althans aanvankelyk een aantal zal blyven),
maar vooral ook by de Veiling, die uitsluitend tegen contante
betaling verkoopt en daarom by aansluiting by "Pecunia" geen
belang heeft en voorts by de tuinders, voor wie hetzelfde
geldt als voor de Veiling. Bovendien zyn de tuinders veelal Dit document betreft de regulering van het kredietverkeer op de Centrale Markt in Amsterdam. Centraal staat de handhaving van betalingsverplichtingen door middel van twee soorten lijsten:
1. De "gryze lyst": Debiteuren op deze lijst verliezen hun recht op krediet en mogen uitsluitend tegen contante betaling inkopen bij de aangesloten grossiers.
2. De "zwarte lyst": Debiteuren die hun afspraken niet nakomen, worden volledig geboycot; aangesloten grossiers mogen hen niets meer verkopen, zelfs niet tegen contante betaling.

De vereniging "Pecunia" treedt hierbij op als handhaver, waarbij grossiers die de regels overtreden een aanzienlijke boete van f 500,- riskeren. De tekst bevat een specifiek voorstel aan de Wethouder: om het systeem waterdicht te maken, zouden personen op de "zwarte lyst" de toegang tot de gehele Centrale Markt ontzegd moeten worden. Dit moet voorkomen dat zij via niet-aangesloten handelaren, de veiling of direct bij tuinders (die vaak alleen contante handel drijven) alsnog aan goederen kunnen komen. Het document dateert uit de periode waarin de Amsterdamse Centrale Markt (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) de spil was van de voedseldistributie in de stad en regio. De functie "Wethouder voor de Levensmiddelen" was met name in de oorlogs- en wederopbouwperiode van groot belang voor de controle op schaarste, prijzen en distributie. De organisatie "Pecunia" fungeerde als een onderling waarborgfonds of kredietinformatiebureau van de grossiers om de financiële risico's van de handel (vaak op korte termijn krediet tot "des Woensdags") te minimaliseren. Het document illustreert de strikte discipline die binnen de handelsketen werd opgelegd om de stabiliteit van de markt te waarborgen.

Samenvatting

Dit document betreft de regulering van het kredietverkeer op de Centrale Markt in Amsterdam. Centraal staat de handhaving van betalingsverplichtingen door middel van twee soorten lijsten:
1. De "gryze lyst": Debiteuren op deze lijst verliezen hun recht op krediet en mogen uitsluitend tegen contante betaling inkopen bij de aangesloten grossiers.
2. De "zwarte lyst": Debiteuren die hun afspraken niet nakomen, worden volledig geboycot; aangesloten grossiers mogen hen niets meer verkopen, zelfs niet tegen contante betaling.

De vereniging "Pecunia" treedt hierbij op als handhaver, waarbij grossiers die de regels overtreden een aanzienlijke boete van f 500,- riskeren. De tekst bevat een specifiek voorstel aan de Wethouder: om het systeem waterdicht te maken, zouden personen op de "zwarte lyst" de toegang tot de gehele Centrale Markt ontzegd moeten worden. Dit moet voorkomen dat zij via niet-aangesloten handelaren, de veiling of direct bij tuinders (die vaak alleen contante handel drijven) alsnog aan goederen kunnen komen.

Historische Context

Het document dateert uit de periode waarin de Amsterdamse Centrale Markt (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) de spil was van de voedseldistributie in de stad en regio. De functie "Wethouder voor de Levensmiddelen" was met name in de oorlogs- en wederopbouwperiode van groot belang voor de controle op schaarste, prijzen en distributie. De organisatie "Pecunia" fungeerde als een onderling waarborgfonds of kredietinformatiebureau van de grossiers om de financiële risico's van de handel (vaak op korte termijn krediet tot "des Woensdags") te minimaliseren. Het document illustreert de strikte discipline die binnen de handelsketen werd opgelegd om de stabiliteit van de markt te waarborgen.

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 1

M. Soep Uilenburg

Gerelateerde Documenten 6