Handgeschreven concept-rapport/brief.
Origineel
Handgeschreven concept-rapport/brief. [Marginale aantekening linksboven:]
(welke
aangelegenheid
inmiddels
geregeld is)
[Hoofdtekst:]
Concept
M No.
Maatregelen ter bestrijding
van wanbetaling op de
Centrale Markt.
87/2/2
A'dam, 11 April 1938
W.A.M. 12/4-'38
In mijn rapport d.d. 18 December jl. (No. 87/3/10 M) berichtte ik U, dat ik, overeenkomstig de opdracht vervat in Uw brief d.d. 24 September 1937 (No. 630 Afd/1937), met een kleine commissie van vertegenwoordigers der organisaties van koopers en verkoopers op de Centrale Markt beraadslaagde over de vraagstukken betreffende het wegen op die markt en betreffende de wanbetaling. Omtrent het laatstgenoemde onderwerp zijn de besprekingen thans zoo ver gevorderd, dat ik U terzake het navolgende kan rapporteeren.
De Commissie, wier samenstelling sedert den datum van bovenaangehaald rapport in zoo verre is gewijzigd, dat de heer B. Polak daarin, op zijn verzoek, is vervangen door den heer ... de Geus, Voorzitter der "Onderling Belang", is eenstemmig van oordeel, dat het noodig is, dat de handel, dus de koopers en de verkoopers samen, maatregelen treffen tot bestrijding van de wanbetaling, die op de Centrale Markt door alle belanghebbenden als een ernstig kwaad wordt beschouwd.
Naar de meening van de grootst mogelijke meerderheid der Commissie (n.l. alle leden behalve ~~de Heer Seegers~~) is het noodzakelijk, dat bij de ten deze door den handel ~~door de gezamenlijke organisaties~~ te nemen maatregelen, steun door het Gemeentebestuur wordt geboden. Deze steun moet, naar het oordeel van de hier bedoelde meerderheid bestaan uit het weren van bepaalde personen, van de Centrale Markt, wanneer deze door een uit vertegenwoordigers van groot- en kleinhandelaren bestaande Commissie, (als wanbetaler zijn aangemerkt, met inachtneming van de ~~vast te stellen~~ regelen, daarvoor gestelde regeling).
De heer Seegers die zich voor het overige ~~met de ontworpen regeling~~ kan vereenigen, heeft op twee motieven ernstig bezwaar tegen het verleenen van de bovenaangehaalde hulp door * Schrifttype: Een vlot, ambtelijk handschrift uit de jaren dertig. Het betreft een werkdocument (concept), wat blijkt uit de vele doorhalingen, tussenvoegingen en correcties.
* Taalgebruik: Formeel-administratief Nederlands met gebruik van naamvalsvormen ("den datum", "der Commissie") en de toen gebruikelijke spelling (bijv. "koopers").
* Kerninhoud: De kern van het document is een advies over de aanpak van wanbetaling op de Amsterdamse Centrale Markt. De handelaren (verenigd in een commissie) zijn het erover eens dat er iets moet gebeuren. De meerderheid stelt voor dat de gemeente ingrijpt door beruchte wanbetalers de toegang tot de markt te ontzeggen.
* Diplomatiek aspect: Interessant is de expliciete vermelding van de dissident binnen de commissie, de heer Seegers, die wel instemt met de regeling op zich, maar principiële bezwaren heeft tegen de actieve hulp (het handhaven van een uitsluiting) door het gemeentebestuur. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedseldistributie in de stad. Wanbetaling vormde een direct risico voor de stabiliteit van deze groothandel. Het document laat zien hoe de private sector (vertegenwoordigd door de commissie en verenigingen als "Onderling Belang") in tijden van economische spanning probeerde de publieke macht van de gemeente aan te wenden voor private tuchtvorming. Dit type documenten geeft inzicht in de ontstaansgeschiedenis van marktreglementen en de vroege bemoeienis van de lokale overheid met marktethiek en betalingsverkeer.