Getypte ambtelijke brief of memorandum (pagina 2 van een dossier). 28 december (jaartal niet vermeld, vermoedelijk begin 20e eeuw gezien de spelling). Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar of marktmeester; tekst spreekt in de eerste persoon: "door my wordt toegepast"). 2 28 December 7
87/3/11 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen

door my wordt toegepast, wanneer aan de volgende voorwaarden
is voldaan:
I. Er moeten zyn een of meer klachten van op de Centrale Markt
gevestigde verkoopers (dus grossiers of tuinders);
II. De schuldenaar moet in den regel meer dan een enkele
schuldvordering onbetaald hebben gelaten;
III. De schuld moet vaststaan doordien zy: òf by gerechtelyk
gewysde is vastgesteld òf door den schuldenaar wordt erkend.
Is aan vorenstaande voorwaarden niet volledig vol-
daan, dan dien ik my myns inziens te onthouden van toepassing
van de nieuwe bepaling.
Ter verduidelyking diene nog, dat terwyl in het
vierde lid van artikel 35 wordt gesproken van "contractueele
verplichtingen" jegens de Gemeente, in het voorgestelde vyfde
lid van "geldelyke verplichtingen" sprake is. Het laatste be-
grip omvat minder dan het eerste; het is namelyk alleen de
bedoeling om tegen "wanbetaling" op te treden, niet tegen alle
andere vormen van wanpraestatie, die zich by den handel kunnen
voordoen.
Vanzelf sprekend wordt de toepasselykheid der voor-
gestelde bepaling beperkt tot transacties van den handel in
artikelen, waarvoor de Centrale Markt is bestemd. Door deze
omschryving is myns inziens het juiste midden gevonden tus-
schen twee ongewenschte uitersten: niet opgetreden moet name-
lyk worden terzake van andere vorderingen, die tot de Centrale
Markt toegelaten verkoopers op hun debiteuren kunnen hebben
(byvoorbeeld wegens huishuur, of uit hoofde van geldleening
e.d.); anderzyds behoeft de transactie niet op de Centrale
Markt tot stand te zyn gekomen, doch is voldoende, dat zy tot
den normalen markthandel behoort; de plaats, waar een overeen-
komst tot stand komt is soms moeiylk te bepalen; er bestaat
myns inziens geen aanleiding om niet op te treden tegen den
debiteur die de schuld erkent, doch die daaraan byvoorbeeld
toevoegt, dat de overeenkomst tot stand kwam toen hy met den
verkooper buiten de markt in een café zat.
Ik zal het op prys stellen, indien zoo mogelyk spoe- Dit document betreft een beleidsmatige verduidelijking over hoe om te gaan met schuldenaren op de Amsterdamse Centrale Markt. De auteur stelt drie strikte voorwaarden op waaraan voldaan moet worden voordat er administratieve of disciplinaire maatregelen genomen kunnen worden tegen wanbetalers:
1. Er moet een klacht zijn van een erkende handelaar op de markt.
2. Er moet sprake zijn van herhaalde wanbetaling (meer dan één schuld).
3. De schuld moet onomstotelijk vaststaan (juridisch of door erkenning).

De kern van de analyse is het onderscheid tussen "contractuele verplichtingen" en "geldelijke verplichtingen". De nieuwe regeling is specifiek bedoeld voor het aanpakken van wanbetaling binnen de handelsketen, niet voor andere vormen van contractbreuk of voor private schulden (zoals huur of persoonlijke leningen) die losstaan van de markthandel. Interessant is de pragmatische opmerking aan het eind: een handelstransactie die in een café is beklonken, valt nog steeds onder de regeling, zolang het maar om reguliere markthandel gaat. De "Centrale Markt" in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was de centrale spil voor de voedselvoorziening in de stad. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een cruciale post, zeker in tijden van schaarste of economische regulering (zoals tijdens en na de Eerste Wereldoorlog of tijdens de crisisjaren).

Het document getuigt van de pogingen van het gemeentebestuur om de orde en de financiële betrouwbaarheid op de markt te handhaven. Door duidelijke regels op te stellen voor wanneer de overheid ingrijpt bij schulden, probeert men de handelsmoraal te beschermen zonder verstrikt te raken in de private civielrechtelijke geschillen van de handelaren. De spelling (met de 'y' in plaats van 'ij') is kenmerkend voor de ambtelijke schrijftaal van voor de spellinghervorming van 1934/1947.