Getypte circulaires/mededelingen (twee afzonderlijke berichten op één vel).
Origineel
Getypte circulaires/mededelingen (twee afzonderlijke berichten op één vel). 13 november 1942 (ontvangen 20 november 1942, blijkens kantlijnnotitie). [Linksboven, gestempeld/getypt:]
№ 105/100/13 M. 1942 14/11
[Rechtsboven, handgeschreven in rood:]
Th. Müller [?]
NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE.
's-Gravenhage, Laan Copes v. Cattenburch 62.
Afd. Afzet.
W.J.S./F.
no. 520/42 Aan de Veilingen.
Toestel 47.
Rb. V.V.O.
's-Gravenhage, 13 Nov. '42
In vervolg op onze aan U gezonden circulaire no. 596/'41 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat het bij tuchtbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching te Arnhem aan:
Albert Arends, Lipperkerkstraat 520 te Enschede van 23-11-'42 tot 23-3-'43 en aan:
Alberdina Bolsenbroek, Korte Heezenstraat 18 te Doetinchem van 1-12-'42 tot 1-3-'43
zal zijn verboden handel te drijven of te doen drijven in groenten en fruit.
De Inspectie voor de Prijsbeheersching te Amsterdam heeft den grossier:
Jacobus Star, Rijnsburgerweg 132 te Oegstgeest verboden van 23-11-'42 tot 23-11-'44 het beroep van grossier in groenten en fruit uit te oefenen.
Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen als bedoeld in bovengenoemde circulaire.
NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:
[Handtekening: P. v. d. ...] [Handtekening: Jonker]
[Kantlijn links, handgeschreven:]
Aangek. 20/11-42 [paraaf]
[Groot handgeschreven kruis]
NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:
's-Gravenhage. Laan Copes van Cattenburch 62
Afd. Afzet.
Dict.WJS.Typ.F.
no. 519/'42 Aan de Veilingen.
Toestel 47.
Rb.V.V.O.
's-Gravenhage, 13 Nov. '42
Wij deelen U hierbij mede, dat:
H. Westerveld, Kastanjeplein 35 te Schiebroek als Treuhander is aangewezen voor S.M. de Jong's Fruithandel N.V., Noorderstraat 2 te Rotterdam;
J.G. Gunnewegh, 1e v.d. Boschstraat 118 te Den Haag voor
S. Wijnman, Noordeinde 40 te Den Haag en
J.H. Terpunt, Marnixstraat 210 te Amsterdam voor de volgende personen:
[v] B. Moffie, Centrale Markthal 12 te Amsterdam; —
[v] J. Posener, Uiterwaardenstraat 27, Amsterdam; —
[v] Gebr. Roodenburg, Weesperstraat 65 III te Amsterdam; —
[v] M. de Rooy, Centrale Markt te Amsterdam —
[v] S. Schelvisch en Zoon. —
Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers van de genoemde personen, zullen de toewijzingen aan bovenstaande Treuhänder moeten overgaan.
NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:
[Handtekening: P. v. d. ...] [Handtekening: Jonker]
[Kantlijn links, handgeschreven/stempel:]
[Rode paraaf]
[Stempel met vignet]
Aangek. 20/11-42 [paraaf]
--- Dit document bevat twee administratieve mededelingen van de Nederlandsche Groenten- & Fruitcentrale (NG&FC) aan de Nederlandse veilingen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- Deel 1 (no. 520/42): Betreft de handhaving van de distributieregels. Drie handelaren (Arends, Bolsenbroek en Star) worden voor bepaalde periodes uitgesloten van de handel in groenten en fruit vanwege "tuchtbeschikkingen" van de Inspectie voor de Prijsbeheersching. Dit wijst op overtreding van de strikte prijsregels of handel op de zwarte markt.
- Deel 2 (no. 519/42): Betreft de aanstelling van "Treuhänder" (beheerders). Dit is een direct gevolg van de onteigening van Joodse bedrijven door de Duitse bezetter. De genoemde personen (Moffie, Posener, Roodenburg, De Rooy, Schelvisch) zijn Joodse handelaren wiens zaken onder dwangbeheer zijn gesteld. De circulaire instrueert de veilingen om de toewijzing van producten niet langer aan de oorspronkelijke eigenaren te doen, maar aan de aangestelde beheerders (Westerveld, Gunnewegh en Terpunt).
--- Dit document is een tastbaar bewijs van de "gelijkschakeling" en de economische uitsluiting van Joden in Nederland tijdens de bezettingsjaren (1940-1945).
- De Nederlandsche Groenten- & Fruitcentrale: Dit was een overheidsorgaan dat tijdens de bezetting de gehele sector controleerde. Het was verantwoordelijk voor de distributie, prijsstelling en de uitvoering van Duitse verordeningen binnen de groente- en fruithandel.
- Treuhand-constructie: Vanaf 1941 werden Joodse bedrijven door de nazi's stelselmatig onteigend. Een 'Treuhänder' werd aangesteld om de controle over de bedrijfsvoering over te nemen, vaak als opmaat naar liquidatie of volledige overname door een 'Ariër'. De namen in de tweede lijst (zoals Moffie en Schelvisch) zijn bekende namen uit de Joodse gemeenschap in Amsterdam en de Amsterdamse marktwereld.
- Inspectie voor de Prijsbeheersching: In een tijd van schaarste en rantsoenering was prijsbeheersing cruciaal voor de bezetter om de voedselstroom te controleren en de zwarte markt in te dammen. Overtredingen leidden tot zware straffen, waaronder het tijdelijk of permanent ontzeggen van de beroepsuitoefening, zoals in het eerste deel van het document te zien is. B. Moffie H. Westerveld J. Posener J.G. Gunnewegh J.H. Terpunt M. de Rooy S. Schelvisch S. Wijnman S.M. de Jong