S. Schelvisch

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.

Zakelijke brief/memo.

Dit document is een officiële aanvraag voor duplicaat-documenten in het kader van de onteigening van Joodse bezittingen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kernpunten zijn: * **Aanstelling van een liquidateur:** De firma J.H. ter Punt (gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam) is aangesteld als 'Liquidator' voor vijf specifiek genoemde Joodse bedrijven. * **Vermiste documenten:** De officiële benoemingsakten (*Ernennungsurkunden*) zijn onvindbaar. * **Verzoek:** De afzender verzoekt de Duitse autoriteiten (*Generalkommissar für Finanz und Wirtschaft*) om kopieën van deze akten te sturen. * **Betrokken bedrijven:** De genoemde bedrijven (N. de Rooy, J. Posener, Gebr. Rodenburg, P. Moffie, S. Schelvisch & Zn) waren waarschijnlijk actief in de handel op of rond de Amsterdamse Centrale Markt, gezien de locatie van de aangestelde liquidateur.

Getypte circulaires/mededelingen (twee afzonderlijke berichten op één vel).

Dit document bevat twee administratieve mededelingen van de Nederlandsche Groenten- & Fruitcentrale (NG&FC) aan de Nederlandse veilingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **Deel 1 (no. 520/42):** Betreft de handhaving van de distributieregels. Drie handelaren (Arends, Bolsenbroek en Star) worden voor bepaalde periodes uitgesloten van de handel in groenten en fruit vanwege "tuchtbeschikkingen" van de Inspectie voor de Prijsbeheersching. Dit wijst op overtreding van de strikte prijsregels of handel op de zwarte markt. 2. **Deel 2 (no. 519/42):** Betreft de aanstelling van "Treuhänder" (beheerders). Dit is een direct gevolg van de onteigening van Joodse bedrijven door de Duitse bezetter. De genoemde personen (Moffie, Posener, Roodenburg, De Rooy, Schelvisch) zijn Joodse handelaren wiens zaken onder dwangbeheer zijn gesteld. De circulaire instrueert de veilingen om de toewijzing van producten niet langer aan de oorspronkelijke eigenaren te doen, maar aan de aangestelde beheerders (Westerveld, Gunnewegh en Terpunt). ---

Doorslag van een officiële aanmaning/betalingsherinnering van een gemeentelijke dienst (waarschijnlijk het Amsterdamse Marktwezen).

* **Inhoud:** Het document is een verzamel-doorslag van een standaard aanmaningsbrief die naar zes verschillende markthandelaren is gestuurd. De brief sommeert hen om openstaande marktgeld-schulden van 13 maart 1943 alsnog binnen vier dagen te voldoen. * **Administratief proces:** De handgeschreven aantekeningen maken dit een interessant archiefstuk. Het fungeerde als een controlelijst voor de administratie. Men hield bij wie op welke datum had betaald. * **Sanctie:** De dreiging is aanzienlijk: wie niet betaalt, riskeert het verlies van de marktvergunning, wat direct het levensonderhoud van de betrokkene zou treffen. * **Status:** De aantekening "x) niets betaald" bij J. Jongbloed en B. Siebbeles (overeenkomend met de kruisjes voor hun namen) suggereert dat voor hen een vervolgprocedure (intrekking vergunning) werd gestart. Bij S. Schelvisch staat een latere datum (26/3), wat duidt op een late betaling na de gestelde termijn.

Document

Het document is een verzoek aan de wethouder om de marktvergunningen van drie specifieke personen of firma's in te trekken. De formele reden is dat de vergunninghouders zich "in Duitschland bevinden". De drie genoemde partijen zijn: 1. **A. Schaap**, Rapenburgerstraat 132. 2. **Gebr. W.J. van Rooyen**, Waterlooplein 87. 3. **S. Schelvisch**, Waterlooplein 56. De adressen (Rapenburgerstraat en Waterlooplein) bevinden zich in de Joodse buurt van Amsterdam. De namen Schaap en Schelvisch zijn bovendien typisch Joods-Amsterdamse namen. Het verzoek is een direct gevolg van de deportaties die in 1943 hun hoogtepunt bereikten. De formulering "in Duitschland bevinden" was het ambtelijke eufemisme voor het feit dat deze burgers waren weggevoerd naar de concentratie- of vernietigingskampen.

Poststuk/formulier van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële verzending van de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam naar een marktkoopman genaamd S. Schelvisch. De adressering is Waterlooplein 56, een bekende locatie voor de dagmarkt in Amsterdam. Het meest opvallende aan het document is dat het onbestelbaar was. Het stempel "TERUG AFZENDER" en de handgeschreven notitie "WOONPLAATS ONBEKEND" (vaak gebruikt door de PTT als een bewoner vertrokken was zonder een nieuw adres achter te laten) duiden erop dat de geadresseerde niet meer op het opgegeven adres te vinden was. De dunne kwaliteit van het papier zorgt ervoor dat het gedrukte formulier op de achterzijde (een "Invoerderingsstaat" voor kraamvergunningen) duidelijk zichtbaar is in spiegelbeeld.

- 3 -

# TRANSCRIPTIE [<s>Het</s>] [<s>voor</s>] [<s>heb</s>] [<s>mij</s>] was door mij bekend dat C. Zwan enkele keer- per jaar partijtjes zoetwatervisch opkocht. [<s>worden</s>] [<s>Daarbij op de verdeellijst</s>] [<s>voorkomt had ik</s>] [<s>het gewaarschuwd</s>] [<s>dat hij</s>] [<s>als hem</s>] [<s>zo</s>] hij, ingeval hij [<s>voor zijn eigen</s>] [<s>winkel</s>] zoetwatervisch zou koopen en deze o...

# TRANSCRIPTIE no. 331. AFSCHRIFT. HB. <u>PRIJZEN VOOR ZEEVISCH.</u>

# TRANSCRIPTIE [Linksboven handgeschreven:] m. S. 59686

## Rechterpagina