Officiële circulaire/brief. 's-Gravenhage, 3 november 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

No 105/125/1 M. 1942 (gestempeld en handgeschreven)

DIRECTIE.
Dict. KJ. Typ. HG.
No. 505 / '42.

AAN DE GEADRESSEERDE VEILING.

's-GRAVENHAGE, 3 November 1942.

In verband met den inleveringsplicht van getrokken witlofwortelen is het noodzakelijk, dat op korten termijn een enquête bij alle witl. f-- trekkers wordt gehouden.

Door de veiling moet worden nagegaan, welke van haar telers, het- zij aangeslotenen A., K. of gewestelijk aangeslotenen, dit seizoen wit- lof zullen forceeren en hoe groot de op te zetten partijen zullen zijn.

Wij verzoeken U zich te dezer zake met de daarvoor in aanmerking komende aanvoerders in verbinding te willen stellen en aan ons vóór 15 November a.s. een getypte lijst in duplo te doen toekomen, waarop de volgende gegevens zijn vermeld:

1. de juiste naam en het volledig adres van den trekker;
2. het nummer, waaronder de trekker bij de Landbouw--Crisis-Organisatie is aangesloten;
3. het kwantum witlofwortelen, dat dit seizoen zal worden opgezet;
4. in welke maanden de getrokken wortelen ter beschikking komen en wel-- ke hoeveelheid per maand.

Over deze aangelegenheid wordt zeer binnenkort nog een persbericht gepubliceerd.

Wij merken nog op, dat de getrokken witlofwortel niet voor veevo-- der mag worden bestemd, doch aan de drogerijen moet worden afgeleverd. Te zijner tijd ontvangt U hierover nadere instructies.

Wij vertrouwen, dat U deze zaak met de noodige spoed en accurates-- se zult behandelen.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:
[Handtekeningen: P... en een paraaf]

Rb.V.V.O.

[A] 21976 - '42 - K 983 * Onderwerp: De inventarisatie en regulering van de witlofteelt (met name de wortelen) voor het seizoen 1942-1943.
* Kernboodschap: Veilingen worden gesommeerd om binnen twaalf dagen een gedetailleerde lijst aan te leveren van alle witlofkwekers ("trekkers"). Hierbij moet specifiek worden vermeld hoeveel wortelen er geoogst gaan worden.
* Dwingend karakter: Er is sprake van een "inleveringsplicht". Het verbod om de wortelen als veevoer te gebruiken en de verplichting deze aan "drogerijen" te leveren, wijst op een strikte overheidssturing van de voedselvoorziening.
* Terminologie: Termen als "forceeren" (het versneld laten groeien van witlof in het donker) en de verwijzing naar de "Landbouw-Crisis-Organisatie" (LCO) zijn typerend voor de agrarische sector in die periode. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze jaren volledig gereguleerd via een distributiestelsel en centrale organisaties zoals de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale.

De witlofwortel speelde een cruciale rol in de oorlogseconomie. Omdat echte koffie niet meer verkrijgbaar was, werden witlofwortelen op grote schaal gedroogd in zogenaamde "drogerijen" om te dienen als hoofdbestanddeel voor surrogaatkoffie. De "inleveringsplicht" in de brief was bedoeld om te voorkomen dat boeren de wortels zelf zouden opeten of aan hun vee zouden voeren, zodat de centrale overheid controle hield over de productie van dit belangrijke surrogaatproduct. De haast waarmee de informatie wordt opgevraagd (vóór 15 november) getuigt van de toenemende schaarste en de noodzaak tot strakke planning in de winter van 1942.