Handgeschreven administratieve brief. 30 oktober 1942 (geschreven), 7 november 1942 (registratie), april 1943 (verwerking/stempel). J. Tuip (bijnaam 'Okke'), Achterstraat 4, Volendam. Vermoedelijk de gemeente Edam of de marktmeester. [Boven links, gestempeld en geschreven:]
Nº 107/50/1 M. 1942 7/11

[Boven rechts:]
358
Volendam 30/10 '42

[Linkermarge, handgeschreven:]
Niet meer in E’dam toen E’dam introk?

[Brieftekst:]
W.G. Heer,

Daar ik niet meer gebruik maken van m'n staanplaats omdat de aal afgelopen is, zou ik u willen vragen of u het aan de marktmeesters wou zeggen.
Als de oorlog het andere jaar afgelopen is, en de aal weer vrij is, hoop ik er weer gebruik van te maken.

Hierbij verblijf ik
uw. dw. d. [uw dienstwillige dienaar]

J. Tuip (Okke)
Achterstraat 4
Volendam.

[Linksonder, ambtelijke notitie en stempel:]
[Blauw stempel:] Rep. April '43
Gezien
deheer.
stond volgens mij in 't geheel niet op de verdeellijst
G. Tuip.

[Onderaan, later toegevoegd:]
Th. van Duinhoven
plaats Beethovenstraat;
zie 46 A/522/1 d.d.
Min. De brief is een formeel verzoek van J. Tuip om zijn marktstaanplaats op te zeggen. De schrijver geeft aan dat het palingseizoen ("de aal") ten einde is en dat hij onder de huidige omstandigheden geen gebruik meer maakt van zijn plek. De toon is hoopvol doch getekend door de tijd: hij spreekt de wens uit om "als de oorlog (...) afgelopen is" zijn handel weer te hervatten wanneer de aal weer "vrij" (niet langer aan restricties gebonden) zal zijn.

De administratieve verwerking is interessant: in de marge merkt een ambtenaar (mogelijk een familielid of iemand met dezelfde achternaam, G. Tuip) op dat de afzender helemaal niet op de officiële verdeellijst stond. Dit wijst op een mogelijke discrepantie tussen het feitelijke gebruik van de marktplaatsen en de officiële administratie tijdens de bezettingsjaren. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de economische overlevingsstrategieën in Volendam tijdens de Duitse bezetting in 1942. Volendam was voor zijn inkomsten sterk afhankelijk van de palingvisserij en -handel. Tijdens de oorlog was deze handel onderworpen aan strenge distributieregels en schaarste.

De term "verdeellijst" duidt op de gecontroleerde economie waarin de overheid (onder toezicht van de bezetter) bepaalde wie waar mocht staan en wat er verhandeld mocht worden. De brief laat zien hoe kleine zelfstandigen probeerden hun aanspraken voor de naoorlogse periode veilig te stellen, in de verwachting dat de oorlog niet lang meer zou duren ("het andere jaar afgelopen is"). G. Tuip J. Tuip W.G. Heer