J. Tuip

Dienstbrief (officiële berisping).

* **Inhoud:** Het document is een formele waarschuwing aan de heer J. Tuip uit Volendam. Hem wordt verweten dat hij op vrijdag 13 december 1940 de markt in de Ten Katestraat (Amsterdam) niet op tijd heeft verlaten met zijn koopwaar. Hij wordt gemaand zich in het vervolg strikt aan de sluitingstijden te houden. * **Vorm:** De brief is getypt op dun doorslagpapier, wat suggereert dat dit een kopie is voor het archief. De toon is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (vóór de hervorming van 1947), zichtbaar in woorden als "den" en "vastgestelden".

Getypte administratieve namenlijst (mogelijk een leden- of distributieregister).

* **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens (naam, geboortedatum, adres) gesorteerd op een controlenummer met prefix 'BH'. De namen zijn gegroepeerd per achternaam (Schilder, Steur, Snoek, Tol, etc.). * **Geografie:** Het overgrote deel van de vermelde personen is woonachtig in Volendam. Onderaan de pagina staat één persoon (G. Ruurs) uit Monnickendam ('Mon'dam'). Typische Volendamse straatnamen zoals Zuideinde, Noordeinde en de Gouw zijn aanwezig. * **Terminologie:** Gebruik van 'Wijk'-aanduidingen naast straatnamen was gebruikelijk in de vroege 20e-eeuwse administratie. De kolommen '41/42' en '42/43' suggereren een jaarlijkse controle of betaling (bijv. contributie of distributierechten). * **Typografie:** Er is veelvuldig gebruik gemaakt van het herhalingsteken (") om 'Volendam' en de status in de jaarkolommen aan te geven.

Handgeschreven administratieve brief.

De brief is een formeel verzoek van J. Tuip om zijn marktstaanplaats op te zeggen. De schrijver geeft aan dat het palingseizoen ("de aal") ten einde is en dat hij onder de huidige omstandigheden geen gebruik meer maakt van zijn plek. De toon is hoopvol doch getekend door de tijd: hij spreekt de wens uit om "als de oorlog (...) afgelopen is" zijn handel weer te hervatten wanneer de aal weer "vrij" (niet langer aan restricties gebonden) zal zijn. De administratieve verwerking is interessant: in de marge merkt een ambtenaar (mogelijk een familielid of iemand met dezelfde achternaam, G. Tuip) op dat de afzender helemaal niet op de officiële verdeellijst stond. Dit wijst op een mogelijke discrepantie tussen het feitelijke gebruik van de marktplaatsen en de officiële administratie tijdens de bezettingsjaren.

Getypte namenlijst (doorslag of stencil) op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch/thematisch geordend op achternaam (Schilder, Sier, Smit, Steur, Snoek, Tol, Tuip/Tuyp, Veerman, Zwarthoed). De codes "EM" en "BZ" in de eerste kolom duiden waarschijnlijk op verschillende categorieën of districten. * **Geografie:** Bijna alle personen zijn woonachtig in Volendam, getuige de straatnamen en de aanhalingstekens (") onder de plaatsnaam Volendam. De laatste vermelding betreft iemand uit Monnickendam (afgekort als Mon'dam). * **Inhoudelijke details:** Er is een opvallende variatie in spelling (Tuip vs. Tuyp). De kolommen rechts tonen kruisjes ("x") onder "41/42", wat wijst op een administratieve handeling (zoals de uitgifte van distributiekaarten, visvergunningen of tewerkstellingsregisters) in dat specifieke jaar. * **Status:** De lijst is een officieel administratief document, waarschijnlijk afkomstig uit een gemeentelijk archief of een oorlogsarchief (bijv. de administratie van de Voedselcommissaris of de tewerkstelling).

Officieel aanvraagformulier voor de toewijzing van visproducten.

* **Doel van het formulier:** Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de handel in vis strak gereguleerd door de bezetter en de Nederlandse autoriteiten via de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). Dit formulier diende om handelaren te registreren en te categoriseren voor de distributie van schaarse viswaren. * **Situatie van de aanvrager:** J. Tuip uit Volendam wijkt af van de standaardcategorieën (winkeliers of straathandelaren met een vaste wijk). Hij geeft aan dat hij "alleen op bestelling door de geheele stad" (Amsterdam) levert. Dit verklaart de handgeschreven kanttekening "verzoek om een onderhoud". * **Besluitvorming:** De Verdeelingscommissie kon de aanvrager niet direct in een standaardgroep indelen. De beslissing is genoteerd als "oproepen", wat betekent dat de aanvrager moest verschijnen voor een gesprek om zijn bedrijfsvoering toe te lichten voordat er een toewijzing van vis kon plaatsvinden. * **Controle:** De "N.B."-clausule betreffende de status op 1 december 1941 diende om 'gelukzoekers' of nieuwe handelaren die probeerden te profiteren van de oorlogssituatie uit te sluiten en de handel voor te behouden aan gevestigde ondernemers.

# TRANSCRIPTIE *Handgeschreven aantekening rechtsboven:* bev. M. de Boer. HG. *Handgeschreven aantekening linksboven:* Verzonden 23/12 - 40. *Getypte tekst:* den Heer J. Tuip, Ansjovisstraat 297, <u>V o l e n d a m .</u> 27/110/2 M. 21 December 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op Vrijdag 13 December jl. de markt aan de Ten Katestraat niet op het...

# TRANSCRIPTIE B. J. Kuyper, pl. Ten Katestraat

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h

# TRANSCRIPTIE Behoort bij brief no. 20/47/84..d.d. 29 November 1944 aan den Heer Waarnemend Politie-president van den Directeur van het Marktwezen. | Naam | Geb. datum en plaats: | Adres: | Artikel: | Bijzonderheden: | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | Van der Linde/ Johannes | 30-11-'99 A'dam | Reinwardtstr. 105 II | huish. art. | vr.pl. Alb. Cuypstr; Ten Katestr. en Dapp. str. | | Schiel...