Getypte brief (doorslag op blauwgrijs papier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op blauwgrijs papier). 15 augustus 1942. De Directeur (met initialen VD/HB). Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, Den Haag. [Handgeschreven in blauw potlood:] H. de Haas
[Rechtsboven:] VD/HB.
[Handgeschreven in blauw potlood, diagonaal:] Verzonden 15/8 m
den Heer Directeur der
Nederlandsche Visscherijcentrale,
2e Adelheidstraat 300,
Den Haag.
46A/522/1 M. 15 Augustus 1942.
aalverdeeling
Jan Tuyp, Volendam.
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat mij is gebleken,
dat de Volendammer kleinhandelaar Jan Tuyp( Okke ), Visscherstraat
te Volendam regelmatig te Volendam een toewijzing aal ontvangt,
welke echter niet naar Amsterdam wordt gebracht. Tuyp komt namelijk
op de Amsterdamsche markten niet voor met een vaste plaats. Totdat
echter de U bekende verdeelingsregeling in werking trad, was Tuyp
gewend om zijn visch te Amsterdam te verkoopen.
Ik moge U beleefd verzoeken te willen bevorderen, dat hier-
omtrent een onderzoek wordt ingesteld en zoo noodig maatregelen
voor te schrijven, waardoor wordt bereikt, dat Tuyp weder zijn toe-
wijzingen te Amsterdam verkoopt.
De Directeur, * Taal en Spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen gangbare spelling (vóór de spellinghervorming van 1947), gekenmerkt door woorden als 'visscherij', 'visch' en 'verkoopen'.
* Inhoud: De brief is een formele melding/klacht over de Volendamse handelaar Jan Tuyp (bijgenaamd 'Okke'). Hij krijgt een officiële toewijzing van aal (paling), maar verkoopt deze niet meer op de Amsterdamse markten zoals voorheen. De afzender verzoekt om een onderzoek en dwingende maatregelen om te zorgen dat de visvoorraad weer naar Amsterdam vloeit.
* Bureaucratische context: Het gebruik van de term "verdeelingsregeling" wijst op de strikte controle op de voedselvoorziening. De toevoeging van de bijnaam "Okke" tussen haakjes was in Volendam essentieel voor de identificatie van personen vanwege de vele gelijkluidende achternamen. Deze brief dateert uit augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en distributiebonnen. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de vangst, prijs en distributie van vis reguleerde.
Het document illustreert de frictie tussen lokale handelaren en de centrale distributieorganen. Handelaren probeerden vaak hun waar lokaal of op de zwarte markt te verkopen, terwijl de autoriteiten probeerden de stroom richting de grote steden (zoals Amsterdam) te controleren om de voedselvoorziening daar in stand te houden en de controle over de prijzen te bewaren. Een dergelijk onderzoek naar een individuele vishandelaar toont aan hoe fijnmazig de controle op de economie destijds was.