Getypte brief (doorslag of kopie), pagina 2 van een correspondentie. Niet volledig ingevuld (194..), maar verwijst naar een voorval op 16 oktober. Gezien de context waarschijnlijk 1941 of 1942. Korps Nationaal Socialistische Ambtenaren.
NATIONALE AMBTENAREN BOND
DISTRICT AMSTERDAM

Secretariaat: ~~LEGMEERSTRAAT 38 III~~ Staringplein 20 II
Gemeente Giro N 2345
GROEP :

GOEDGEKEURD BIJ KONINKLIJK
BESLUIT VAN 21 JUNI 1934, No. 86

AMSTERDAM-W.,.................................................194

2.

1. Een overtreding te begaan, door hun handel in de omgeving uit te venten, of
2. Hun handel – d.w.z. volksvoedsel – wellicht te laten bederven en hun handelsgeld te verliezen.
   Toen ik 16 October bij U was, zeide ik, dat men zich niet moest verwonderen, dat de vischventers – wanneer zij op een dergelijke wijze in hun bestaan worden bemoeilijkt- hun handen niet meer thuis houden, omdat zij een andere mentaliteit hebben dan U en ik.
   U gaf mij toen op dreigenden toon te kennen, dat zij dát niet moesten probeeren, want dan zou U hen wel weten te vinden!!
   In dien de venters vandaag of morgen onder dergelijke omstandigheden hun handen gebruiken - hetgeen altijd is af te keuren – dan ligt de verantwoording daarvoor in de eerste plaats bij U, omdat U de bron van deze moeilijkheden niet heeft weggenomen. Overigens schijnt U te meenen te moeten heerschen door te straffen, dat is echter geenszins juist, want daardoor verbittert U de menschen nog meer!!
   Van den ambtenaren van Uw dienst moet verwacht worden en wordt geëischt, dat zij hun werk doen zonder onderscheid des persoons.
   Verder moet het onmogelijk zijn, dat in het eene deel der stad geweigerd wordt, wat in het andere deel der stad wordt toegestaan. Dit feit alleen al is oorzaak dat de menschen aan willekeur denken. Een algemeene maatregel, b.v. als blijkt dat de verkoop niet vlotten wil, is dringend noodzakelijk.
   U vroeg mij tijdens het onderhoud, wat veel weg had van een "verhoor" door de aanwezigheid van twee luisterende ambtenaren, deze zaak schriftelijk bij U aanhangig te maken, aan welk verzoek ik hierbij voldoe, daarbij verzoekende den ambtenaar (Burg) te straffen met een straf in overeenstemming met den ernst van het feit, n.l. door nationaal socialisten op een andere wijze te behandelen als anderen en wel door hen te benadeelen.
   Ik ben er van overtuigd, dat meerdere instanties voor deze aangelegenheid interesse hebben. Daarom zend ik een afschrift van dezen brief aan:
3. Den Wethouder voor de Levensmiddelen Voorziening.
4. Den Districtsleider van District 8 van de Nationaal Socialistische Beweging der Nederlanden.

Hou-Zee!
[Handtekening: J. Muijls?] * Inhoud: De brief is een formele klacht van de Nationale Ambtenaren Bond (NAB) aan een niet nader genoemde afdelingschef of functionaris in Amsterdam. Het gaat over de behandeling van visventers. De schrijver betoogt dat de strenge handhaving en het verbieden van handel leiden tot sociale onrust en "het niet thuis houden van de handen" (dreiging met geweld of illegaliteit).
* Ideologische lading: De tekst is doordrenkt van nationaalsocialistische retoriek. Er wordt geklaagd dat "nationaal socialisten" door een zekere ambtenaar Burg slechter worden behandeld dan anderen. De term "volksvoedsel" en de groet "Hou-Zee!" zijn typerend voor de NSB-ideologie tijdens de bezetting.
* Conflicten: De brief onthult een conflict tussen de nieuwe nationaalsocialistische orde (NAB/NSB) en de bestaande gemeentelijke bureaucreatie. De schrijver beschuldigt de ontvanger van "willekeur" en "regeren door te straffen".
* Dwangmiddel: De schrijver voert de druk op door te melden dat kopieën van de brief naar de Wethouder en de NSB-districtsleider zijn gestuurd, wat een directe dreiging vormt voor de carrière van de aangesproken ambtenaar. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) probeerde de NSB via organisaties als de Nationale Ambtenaren Bond grip te krijgen op het overheidsapparaat. De distributie van voedsel en de regulering van straathandel waren kritieke punten van spanning vanwege schaarste en de zwarte markt. Deze brief illustreert hoe de NSB politieke druk uitoefende op ambtenaren om hun eigen leden te bevoordelen en om invloed uit te oefenen op het lokaal beleid, vaak onder het mom van sociale rechtvaardigheid voor "de kleine man" (de visventer). De referentie naar het Koninklijk Besluit uit 1934 in het briefhoofd is saillant; de bond gebruikte de legale status van vóór de oorlog om legitimiteit te veinzen, terwijl de organisatie in de praktijk volledig gelijkgeschakeld was met de bezetter. J. Muijls NSB