Handgeschreven ambtelijke notitie/klachtregistratie. 16 oktober 1942. (Zwarte inkt, linksboven:)
± 1/2 u 30
V.S.B.

(Rode inkt, rechtsboven:)
Klacht achterstelling
N.S.B. kooplieden
bij anderen.
—

(Zwarte inkt, midden:)
16 October '42
H. Meijer Nat. Soc. Bond
Gemeenteambtenaar
—
Klachten dat op Waterlooplein-
marktambt. Burg. om half 3 de koopm-
met garnalen verboden heeft om te
venten. Anderen, die later kwamen
met meer garnalen stonden rustig
blijven.

Op sommige markten krijgt de
koopman op bepaalde tijden het recht
om te gaan venten, op andere markten
weer niet.
Speciaal worden de N.S.B.
kooplieden achtergesteld bij de
anderen.
—

(Rode inkt, rechtsonder:)
Ph. ter Haar
onderzoek & rapport.
16-10-'42
W. Dit document betreft een officiële registratie van een klacht, ingediend door H. Meijer. Meijer, die zowel lid is van de NSB als gemeenteambtenaar, beklaagt zich over de behandeling van partijgenoten op de markt. De essentie van de klacht is dat NSB-kooplieden zouden worden gediscrimineerd ("achtergesteld") door marktmeesters of andere beambten.

Er wordt een specifiek incident aangehaald op het Waterlooplein, waarbij een zekere marktambtenaar Burg een garnalenverkoper zou hebben weggestuurd, terwijl niet-NSB-kooplieden mochten blijven. Daarnaast wordt geklaagd over de inconsistentie van de regels voor het venten op verschillende markten. De rode aantekening onderaan duidt op een directe ambtelijke instructie: Ph. ter Haar krijgt de opdracht de zaak te onderzoeken en erover te rapporteren. Het document dateert uit oktober 1942, de periode van de Duitse bezetting waarin de Jodenvervolging in Amsterdam een gruwelijk dieptepunt bereikte. Het Waterlooplein, voorheen het hart van de Joodse markt, was door de deportaties ingrijpend veranderd.

Binnen het Amsterdamse ambtelijke apparaat heerste in deze tijd een grote spanning tussen collaborerende NSB-ambtenaren en ambtenaren die probeerden hun werk op de oude voet voort te zetten of passieve weerstand boden. NSB'ers maakten vaak melding van "achterstelling" of "pesterijen" als zij niet de voorkeursbehandeling kregen die zij op basis van hun politieke kleur verwachtten. Dit document is een direct bewijs van hoe politieke ideologie en partijloyaliteit in het dagelijks economisch leven van bezet Amsterdam werden geprobeerd af te dwingen. H. Meijer (NSB-lid en gemeenteambtenaar) marktambtenaar Burg Ph. ter Haar (onderzoeker). NSB