Zakelijke brief / circulaire. 15 October 1942. Nederlandsche Middenstandsbank N.V. (NMB), kantoor Amsterdam. Detaillisten in groenten en fruit die goederen betrekken van Grossierderij Jac. Broerse. NEDERLANDSCHE MIDDENSTANDSBANK N.V.
GEVESTIGD TE AMSTERDAM

TELEFOON 32226 (5 LIJNEN)
INTERCOMMUNAAL R. 0138
TELEGRAM-ADRES „MIDCRED”

(BIJ BEANTWOORDING TE VERMELDEN):
AFD.: Algem. Zaken N/L.

AMSTERDAM (C.), 15 October 1942
HEERENGRACHT 580, POSTBUS 853

Aan de Detaillisten in Groenten en Fruit, die goederen betrekken van de Grossierderij Jac. Broerse, Gemeentelijk gevolmachtigde voor Grossierszaken in Groenten en Fruit.

ZEER BELANGRIJK

M.H.

Van bovengenoemde grossierderij zult U waarschijnlijk reeds bericht hebben ontvangen, dat U als afnemer bent ingeschreven, zoodat het ons dienstig lijkt U op de hoogte te stellen van de geldelijke verrekeningen, welke in overleg met de Gemeentelijke Autoriteiten zijn vastgesteld.

Indien U van de Grossierderij Jac. Broerse goederen wilt betrekken, dient U vóór Zaterdag 17 October a.s. op een rekening-courant bij één onzer onderstaande kantoren een bedrag te storten, dat minstens voldoende is om daarmede Uw aankoopen voor één week te betalen. Als basis voor Uw aankoopen wordt gerekend f. 50,- per week per punt van het U toegekende puntenaantal. De bedragen van Uw aankoopnota's zullen automatisch van Uw tegoed worden afgeboekt.

Wij adviseeren U zich zoo spoedig mogelijk met het kantoor, dat het dichtst bij U gevestigd is, in verbinding te stellen en U daar nader te doen inlichten. Voor de goede orde merken wij nog op, dat in het vervolg ook stortingen op ons kantoor Centrale Markt worden aangenomen. Dit kantoor zal gevestigd zijn op de eerste galerij van de Markthal (voorheen cantine Marcanti Zuid).

Hoogachtend,

NEDERLANDSCHE MIDDENSTANDSBANK N.V.
Kantoor Centrale Markt
(Handtekening: onleesbaar)

Kantoren te Amsterdam:
Heerengracht 580 (C) tel. 32226
Hoofddorpweg 2 (W) „ 86435
J.P. Heyestraat 75 (W) „ 80024 & 83924
Oosterpark 89 (O) „ 51906 & 53761

Kantooruren 9-4 uur. Zaterdags 9-11 uur. Dit document is een officiële mededeling van de Nederlandsche Middenstandsbank N.V. aan een specifieke groep ondernemers: groente- en fruitdetailhandelaren in Amsterdam. De kern van de brief is de aankondiging van een verplicht systeem van vooruitbetaling (deposito).

Retailers die klant zijn bij Grossierderij Jac. Broerse (die door de gemeente is aangesteld als gevolmachtigde) moeten een rekening openen bij de NMB. Zij dienen hierop een bedrag te storten dat gebaseerd is op hun toegewezen "puntenaantal". Per punt moet 50 gulden worden gestort om de wekelijkse inkopen te dekken. De bank fungeert hier als tussenpersoon die de financiële afwikkeling automatiseert door aankopen direct van het saldo af te boeken.

Opvallend is de korte termijn: de brief is gedateerd op 15 oktober en de storting moet uiterlijk 17 oktober binnen zijn. Dit wijst op een dwingende, door de overheid gestuurde herstructurering van de distributieketen. De datum, 15 oktober 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de economie strak gereguleerd door de bezetter en lokale autoriteiten via distributiestelsels.

De vermelding van het "puntenaantal" verwijst direct naar de rantsoenering. Groenten en fruit waren weliswaar niet altijd strikt op de bon zoals brood of vlees, maar de handel erin was wel aan strenge quota en toewijzingen gebonden om de voedselvoorziening te controleren. De aanstelling van Jac. Broerse als "Gemeentelijk gevolmachtigde" duidt op de centralisatie van de groothandel; de vrije markt was grotendeels vervangen door een door de overheid gecontroleerd systeem.

De locatie van het nieuwe bankkantoor in de Markthal ("voorheen cantine Marcanti Zuid") is historisch interessant. Marcanti was een bekend uitgaanscentrum nabij de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, dat tijdens de oorlog voor verschillende administratieve en logistieke doeleinden werd ingezet. De NMB (een voorloper van de huidige ING) was van oudsher de bank voor de kleine zelfstandige en speelde een cruciale rol in het faciliteren van de geldstromen binnen deze gereguleerde oorlogseconomie.