Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en doorhalingen. 5 juni 1943. [Briefhoofd]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
Jan van Galenstraat 14 (West) Telef. 85151

VB/HB.
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

No. : 46a/175/5 Bijlagen :
Datum : 5 Juni 1943.

Onderwerp : klachten fa. Edelenbosch, Enkhuizen.

[Adres]
Den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale,
2e Adelheidstraat 300,
’s-Gravenhage.

[Inhoud]
Naar aanleiding van het met Uw brief d.d. 13 Mei jl. no. 12800/V/dGr. om bericht ontvangen stuk, heb ik de eer U te berichten, dat de kisten, waarin de fa. Edelenbosch aal heeft gezonden, zich niet in behoorlijken staat bevonden. Hierover is genoemde firma door mij reeds telefonisch onderhouden.

In verband met deze klachten dring ik er ten zeerste bij U op aan strenge maatregelen te nemen, ~~indien de fa. Edelenbosch haar verplichtingen niet nakomt.~~ ~~Deze en andere klachten worden gebruikt als voorwendsel om niet aan de leveringsplicht aan den afslag te Amsterdam te voldoen.~~ [handgeschreven: onttrekken]

De Directeur,
[handgeschreven: paraaf]
[handgeschreven in rood: a]

[Handgeschreven kanttekeningen in de linker marge]
I van
urgentie
flauwe nakoming

L als de
onderhavige van
de fa Edelenbosch
I blijkbaar
— / ziet

--- * Kern van het geschil: De Directeur van het Marktwezen in Amsterdam beklaagt zich over de firma Edelenbosch uit Enkhuizen. De directe aanleiding is de slechte staat van de kisten waarin aal (paling) werd geleverd.
* Achterliggend probleem: Uit de tekst (en de doorhalingen) blijkt een dieper wantrouwen. De directeur suggereert dat de firma de klachten over de kisten of andere logistieke problemen gebruikt als "voorwendsel" om zich te onttrekken aan de verplichte levering aan de visafslag in Amsterdam.
* Redactionele wijzigingen: Het document is een werkversie of een kopie met correcties. De passage over het "voorwendsel" is doorgehaald, mogelijk omdat het te beschuldigend was of in een definitieve versie korter werd geformuleerd. Het handgeschreven woord "onttrekken" onderaan de doorgehaalde passage suggereert een alternatieve formulering voor "voldoen".
* Kanttekeningen: De aantekeningen in de marge lijken trefwoorden van een ambtenaar die de brief heeft beoordeeld. Termen als "urgentie" en "flauwe nakoming" duiden erop dat men de zaak hoog opneemt en de firma Edelenbosch beschuldigt van een lakse houding ten opzichte van de regels.

--- * Tijdsbeeld (Tweede Wereldoorlog): De brief dateert uit juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem en centrale organisaties.
* Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC): De NVC was een in 1941 door de bezetter ingesteld orgaan dat de volledige controle had over de visserijsector. Alle gevangen vis moest via officiële wegen (zoals de afslag) worden verhandeld om zwarte handel te voorkomen en de Duitse voedselvoorziening (of de officieel gecontroleerde Nederlandse distributie) te garanderen.
* Leveringsplicht: De "leveringsplicht aan den afslag" was een cruciaal instrument van de bezetter. Producenten probeerden hier vaak onderuit te komen om hun producten voor hogere prijzen op de zwarte markt te verkopen. De strijd tussen lokale marktinstanties (zoals Marktwezen Amsterdam) en onwillige leveranciers was in deze oorlogsjaren aan de orde van de dag. De Jan van Galenstraat, waar de brief vandaan komt, was (en is) de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, het zenuwcentrum van de voedseldistributie in de stad.