Archief 745
Inventaris 745-418
Pagina 602
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Beveiligingsrapport / Dagverslag.

Maandag 23 maart 1942. Dossier: 106/3/2

Origineel

Beveiligingsrapport / Dagverslag. Maandag 23 maart 1942. [Briefhoofd:]
c.v. E. N. M. A. P.
EERSTE NACHTVEILIGHEIDSDIENST
MET AFGERICHTE POLITIEHONDEN
NIEUWENDAMMERDIJK 23 - GEM. GIRO E 2222 - TELEFOON 60227 - AMSTERDAM-N.

[Linksboven stempel/nummering:]
Nº 106/3/2 M. 1942 25/3

[Rechtsboven:]
AMSTERDAM-N., [handgeschreven paraaf in rood] 19

[Handgeschreven tekst rechtsboven:]
deze rapporten
retour aan
H. Steenbeek
(tijdelijk)

RAPPORT MARKTHALLEN.

Maandag 23 Maart van 6-22 uur.

De navolgende personen aangehouden welke door overklimming
van het hek aan de Keucheniusstraat zich toegang tot het
terrein verschaften:
2 zoons van M.de Bruyn van Beuningenplein 8-III.
L.Kriller. Marnixstraat 271-I.Deze liet een vergunning zien
dat hij toegang had tot de markthallen.
Heppener,Gerrit.Bestevaerstraat 193-H. geb.21-5-26.
K.P.5223.Geen straf.
Deze personen zijn weer via het hek teruggestuurd.

Op het gedeelte waar de wachts staan de volgende personen
aangehouden met zakjes aardappelen, welke uit wagons afkom-
stig waren, en die waarschijnlijk van plan waren via het hek
aan de Keucheniusstraat het terrein te verlaten:
J.J.de Winter, Boetzelaerstraat 90-II,kooperskaart 175.geen
straf.
G.J.Dubois.Rapenburgerstraat 74-I.Kooperspersoneel 4908.
geen straf.
Joh.Outhuyzen.Saenredamstraat 6-II.Bij het kaartsysteem on-
bekend.
Aan de Marktpolitie afgeleverd:
Freddy Hooghuis.van Beuningenstraat 149-III. geb.6-7-29.
Hendrik Kap. van Beuningenstraat 204-III. geb.25-4-28.
Henk Bierling van Bossestraat 62-I. geb.22-8-28.
Met aardappelen het terrein verlaten, bewerende deze van de
firma Grandanius ? gekregen te hebben:
Hendrik Hoeber. Halmaheirastraat 11-II.geb.2-10-12. Spoor-
wegbeambte.

Aangehouden met aardappelen uit wagons afkomstig en naar den
portier gestuurd:
Jan Veen.Kraaipanstraat 34.geb.10-1-27. knecht van Stout Preto-
riusstraat 37.Was met de kar meegekomen, en alleen achtergebleven
Bernardus Hees.Wittenkade 154-II. geb.11-5-17. Knecht van
v.d.Mey. Hoofdweg.Evenals Jan Veen achtergebleven.

[Linksonder handgeschreven paraaf 'W' of 'v' in zwarte inkt]

[Rechtsonder:]
K 387 [met kleine handgeschreven '5'] Het document is een zakelijk verslag van de private bewakingsdienst E.N.M.A.P., die in opdracht van de gemeente of de markt de Centrale Markthallen in Amsterdam-West beveiligde. Het rapport geeft een overzicht van incidenten op 23 maart 1942. De focus ligt op twee soorten overtredingen: illegale toegang (over het hek klimmen) en diefstal van voedsel (aardappelen uit spoorwagons).

Opvallend is de gedetailleerde registratie van namen, adressen en geboortedata. De meeste aangehouden personen zijn jonge mannen of tieners (geboren tussen 1926 en 1929), wat duidt op de betrokkenheid van de Amsterdamse jeugd bij het ritselen van voedsel. Er wordt onderscheid gemaakt in de afhandeling: sommigen worden direct teruggestuurd, anderen (waarschijnlijk met grotere hoeveelheden of zonder geldig excuus) worden overgedragen aan de Marktpolitie. Dit document stamt uit het voorjaar van 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de voedselschaarste in de steden gestaag toe en werd het distributiestelsel strenger. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam; goederen kwamen hier per schip en per trein (de genoemde "wagons") aan.

De diefstal van kleine hoeveelheden aardappelen ("zakjes") door buurtbewoners uit omliggende volkswijken (zoals de Staatsliedenbuurt en de Spaarndammerbuurt, waar veel van de genoemde straten liggen) was een direct gevolg van de toenemende honger en gebrek. De inzet van een private dienst met "afgerichte politiehonden" onderstreept hoe scherp de bewaking van voedselvoorraden was geworden onder het bezettingsregime. De handgeschreven notitie over "H. Steenbeek" verwijst mogelijk naar een ambtenaar of leidinggevende binnen de markthiërarchie aan wie gerapporteerd moest worden. H. Steenbeek

Samenvatting

Het document is een zakelijk verslag van de private bewakingsdienst E.N.M.A.P., die in opdracht van de gemeente of de markt de Centrale Markthallen in Amsterdam-West beveiligde. Het rapport geeft een overzicht van incidenten op 23 maart 1942. De focus ligt op twee soorten overtredingen: illegale toegang (over het hek klimmen) en diefstal van voedsel (aardappelen uit spoorwagons).

Opvallend is de gedetailleerde registratie van namen, adressen en geboortedata. De meeste aangehouden personen zijn jonge mannen of tieners (geboren tussen 1926 en 1929), wat duidt op de betrokkenheid van de Amsterdamse jeugd bij het ritselen van voedsel. Er wordt onderscheid gemaakt in de afhandeling: sommigen worden direct teruggestuurd, anderen (waarschijnlijk met grotere hoeveelheden of zonder geldig excuus) worden overgedragen aan de Marktpolitie.

Historische Context

Dit document stamt uit het voorjaar van 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de voedselschaarste in de steden gestaag toe en werd het distributiestelsel strenger. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam; goederen kwamen hier per schip en per trein (de genoemde "wagons") aan.

De diefstal van kleine hoeveelheden aardappelen ("zakjes") door buurtbewoners uit omliggende volkswijken (zoals de Staatsliedenbuurt en de Spaarndammerbuurt, waar veel van de genoemde straten liggen) was een direct gevolg van de toenemende honger en gebrek. De inzet van een private dienst met "afgerichte politiehonden" onderstreept hoe scherp de bewaking van voedselvoorraden was geworden onder het bezettingsregime. De handgeschreven notitie over "H. Steenbeek" verwijst mogelijk naar een ambtenaar of leidinggevende binnen de markthiërarchie aan wie gerapporteerd moest worden.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Aardappelen): Veen A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Hond Huishoudelijk: Pan Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A + B en Veldsla Waterlooplein 40 %
A. Geboorte Waterlooplein 40
A. en B., kropsla en spinazie Waterlooplein 40 %
Allington Pippin Waterlooplein 50
Ananas Reinette Waterlooplein 40
L. Blitz Waterlooplein 25
alias "Joost"). Waterlooplein
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel Waterlooplein 50%
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel en III en IV stippel Waterlooplein -
Augurken I, II, III & IV, " I, II, III & IV stippel Waterlooplein
I.J. Velleman Waterlooplein " 2.40
R. Bath Waterlooplein 45
Bellefleur Brabantsche Waterlooplein 45
Bellefleur Engelsche (Koningszuur) Waterlooplein 47
Bellefleur Limburgsche Waterlooplein 47
Belle Lucrative (Seigneur d'Esperen) Waterlooplein 40
Beucke's Butterbirne (Beurré Beucke) Waterlooplein 40
Lucas Caransa Waterlooplein 50
Beurré Clairgeau Waterlooplein 45
Beurré d'Amanlis Waterlooplein 47
T. Diels Waterlooplein 47
Beurré Dilly Waterlooplein 43
Beurré Durondeau (Beurré de Tongres) Waterlooplein 45
Beurré Hardy Waterlooplein 45
Beurré Lebrun Waterlooplein 45
Beurré Superfin Waterlooplein 47
B. Blijham Waterlooplein 42
Bezy de Chaumontel Waterlooplein 40
Bezy von Schonauwen (Vijgenpeer) Waterlooplein 40
Bieten (gekookt) Waterlooplein 87. :
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1