Getypte brief op officieel briefpapier. 20 december 1944. Vereeniging ter behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel „V. B. N. A.”, Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam. Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W). Vereeniging ter behartiging van den
Nederlandschen Aardappelhandel
„V. B. N. A.”

Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam

Telefoon 87811 *
Bankier: Nederlandsche Middenstandsbank, J. P. Heijestraat 73-75
Postrekening 476655
Verzoeke bij beantwoording te vermelden: Nr. 4137
MM/HR.

                                    Amsterdam - W.,  20 December 1944.
                                    Centrale Markt H 78
                                    [Handgeschreven paraaf/notitie]

Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M (W).

Mijne Heeren,

De voorraad consumptie-aardappelen, welke per
Zaterdag, 16 December te Amsterdam aanwezig was, bedroeg
1.009.750 Kg.

De lossing bedroeg deze week 1.741.312 Kg.

                                    Hoogachtend,
                                    V. B. N. A.
                                    Plaatselijk Verkoopkantoor
                                    AMSTERDAM
                                    [Handtekening/stempel] Deze korte, zakelijke brief rapporteert de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog. De brief vermeldt twee specifieke cijfers: een voorraad van ruim 1 miljoen kilogram op 16 december 1944 en een lossing (aanvoer) van ruim 1,7 miljoen kilogram in diezelfde week.

Hoewel deze aantallen in absolute zin groot lijken (totaal bijna 2,8 miljoen kg), moet dit afgezet worden tegen de bevolking van Amsterdam in die tijd (ruim 800.000 mensen). Dit komt neer op ongeveer 3,5 kilogram aardappelen per persoon voor een hele week, terwijl de aardappel op dat moment het primaire volksvoedsel was bij gebrek aan brood en vlees. De cijfers tonen de bureaucratische afhandeling van de voedselvoorziening in een tijd van extreme schaarste. De brief is gedateerd op 20 december 1944, midden in de beruchte Hongerwinter. Na de Spoorwegstaking van september 1944 blokkeerden de Duitse bezetters het voedseltransport naar het westen van Nederland als represaille.

De "Marktwezen" aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen) was verantwoordelijk voor de distributie van de schaarse goederen die de stad nog bereikten. In deze periode waren de rantsoenen in Amsterdam al drastisch gedaald en stierven dagelijks mensen aan de gevolgen van ondervoeding. Documenten zoals deze zijn historisch waardevol omdat ze de precieze logistieke realiteit van de voedselcrisis documenteren: de cijfers laten zien dat er nog wel aanvoer was, maar dat deze volstrekt onvoldoende was om de honger van de massale stadsbevolking te stillen. A. Marktwezen