Ambtsbrief (doorslag/minuut) betreffende de voedselvoorziening. 12 mei 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening). Den Heer Burgemeester van Amsterdam (destijds de regeringscommissaris E.J. Voûte). [Rode inkt, bovenzijde midden:]
Verzonden 12/5
W L M
H V D

[Getypte tekst:]
2a/3/18 M.
SV
12 Mei 1943.

den Heer Burgemeester
van Amsterdam,
A l h i e r.
==========

Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 April 1942(no. S.B) en ten vervolge op mijn brief d.d. 4 Mei 1943 (no. 2a/3/17 M.), heb ik de eer U onderstaand een opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 1 Mei 1943; de aanvoer in de week van 3 tot en met 8 Mei; de aflevering aan de kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 8 Mei 1943.

De Directeur,

Voorraad op 1 Mei 1943: 167.920 hl
Aanvoer week 3 - 8 Mei 1943: 6.127 "

174.047 hl
Aflevering week 3 - 8 Mei 1943: 67.925 "
Voorraad op 8 Mei 1943 des avonds: 106.122 hl
=======

[Handgeschreven inkt (blauw), onderzijde:]
voorraad 8/5-43 1[6/0]6.122 hl.
aanvoer 10-15 Mei 6.916 ,

173.038 ,
aflevering " 15/5 68.245 ,

voorraad 15/5 104.793 hl. Dit document is een administratieve verantwoording van de aardappelpositie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De cijfers worden uitgedrukt in hectoliters (hl).

Opvallende zaken:
* Voorraadverloop: Er is sprake van een aanzienlijke afname van de voorraad in één week tijd. Terwijl er slechts 6.127 hl werd aangevoerd, werd er 67.925 hl afgeleverd aan de kleinhandel en instellingen (zoals ziekenhuizen en gaarkeukens).
* Handgeschreven correcties: De blauwe aantekeningen onderaan lijken een bijwerking te zijn voor de daaropvolgende week (8 tot 15 mei). Opmerkelijk is dat het getypte getal van de voorraad (106.122) handgeschreven lijkt te zijn gecorrigeerd naar 166.122 om de sommatie met de nieuwe aanvoer en aflevering kloppend te maken naar een eindvoorraad van 104.793 hl op 15 mei.
* Terminologie: De term "boekvoorraad" duidt op de administratieve stand van zaken, die in de praktijk (door bederf of zwarte handel) kon afwijken van de fysieke voorraad. In mei 1943 was Nederland ruim drie jaar bezet door nazi-Duitsland. De voedselvoorziening stond onder strikte controle van de bezetter en werd via een distributiesysteem geregeld. Aardappelen vormden het hoofdbestanddeel van het Nederlandse dieet, zeker nu andere voedingsmiddelen schaars waren.

De burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte, was een collaborerend ambtenaar die direct rapporteerde aan de Duitse autoriteiten. Dergelijke wekelijkse rapportages waren cruciaal om de stabiliteit in de stad te bewaken; een tekort aan aardappelen leidde onherroepelijk tot onrust onder de bevolking. De documenten tonen de bureaucratische precisie waarmee de schaarste werd beheerd, nog voordat de extreme honger van de winter van 1944-1945 intrad.