Officiële ambtelijke correspondentie (brief).
Origineel
Officiële ambtelijke correspondentie (brief). 19 januari 1943. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst belast met de voedselvoorziening). Den Heer Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte), Raadhuis, Amsterdam. [Linksboven, getypt:] 2a/3/2 M.
[Middenboven, handgeschreven in rood:] Verzonden 19/1
[Rechtsboven, handgeschreven in rood:] WLW / AVD
[Rechtsboven, getypt:] SV
[Rechtsonder datumregel, getypt:] 19 Januari 1943.
[Adresseringsblok, getypt:]
den Heer Burgemeester
van Amsterdam,
Raadhuis,
A L H I E R .
[Body tekst, getypt:]
Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 April j.l. (No. P.S.B.) en ten vervolge op mijn brief d.d. 30 December jl. (no. 2a/14/39 M.), heb ik de eer U onderstaand een opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 9 Januari jl.; de aanvoer in de week van 11 Januari 1943 tot en met 16 Januari 1943; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 16 Januari 1943.
[Ondertekening, getypt:] De Directeur,
[Tabelgegevens, getypt:]
Voorraad op 9 Januari 1943 348.198 hl
Aanvoer week 11 Januari -
16 Januari 1943 6.417 " [teken voor hl]
-----------
354.615 hl
Aflevering week 11 Januari -
16 Januari 1943 54.915 "
-----------
Voorraad op 16 Januari 1943 des
avonds . 299.700 hl
=======
[Handgeschreven toevoeging in zwarte inkt onderaan:]
Voorraad 16/1 299.700 hl.
Aanvoer week 18-23/1 16.909 .
-----------
316.609
Aflevering i.d. [in de] 53.122 hl
-----------
Voorraad 23/1 263.487 hl
===========
[Linksonder in de marge, handgeschreven:] 2 a/3/3 Dit document is een kwantitatieve rapportage over de aardappelvoorziening in de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De brief dient om de burgemeester te informeren over de exacte status van de voorraden.
De getypte cijfers tonen een overzicht van de week van 11 t/m 16 januari 1943. Men begint met een voorraad van ruim 348.000 hectoliter. Hoewel er ruim 6.000 hl wordt aangevoerd, is de aflevering aan de kleinhandel en instellingen (zoals ziekenhuizen of gaarkeukens) met bijna 55.000 hl aanzienlijk groter, wat resulteert in een krimpende voorraad.
De handgeschreven toevoeging onderaan is een actualisering voor de daaropvolgende week (18 t/m 23 januari). Hieruit blijkt dat de trend van intering op de voorraad doorzet: de eindvoorraad op 23 januari is gezakt naar 263.487 hl. Dit suggereert dat het document een werkkopie was die binnen de administratie werd bijgehouden voordat er een nieuwe formele brief werd opgesteld.
De toon is strikt zakelijk en ambtelijk, kenmerkend voor de bureaucratische afhandeling van de voedseldistributie in oorlogstijd. Ten tijde van dit schrijven (januari 1943) stond Nederland bijna drie jaar onder Duitse bezetting. Voedselvoorziening was een van de meest kritieke taken van het lokale bestuur. De distributie van basisbehoeften zoals aardappelen was strikt gereguleerd via een bonnensysteem om tekorten te beheersen en hongersnood te voorkomen.
De burgemeester van Amsterdam in deze periode was de pro-Duitse Edward Voûte. Hoewel de Duitse bezetter de uiteindelijke controle had, bleven de Nederlandse gemeentelijke diensten verantwoordelijk voor de dagelijkse uitvoering van de voedseldistributie.
De afname van de voorraad in dit document (van ca. 348.000 naar 263.000 hl in twee weken) illustreert de constante logistieke druk. Aardappelen waren het volksvoedsel bij uitstek; een hapering in de aanvoer of een te snelle uitputting van de voorraden in de wintermaanden kon direct leiden tot sociale onrust en fysieke nood onder de Amsterdamse bevolking. De eenheid 'hl' (hectoliter) was de standaardmaatstaf voor droge bulkgoederen zoals aardappelen en kolen.