Briefconcept / Rapport (met de hand geschreven). 24 mei 1943. [Marges linksboven:]
Verhuur
aardappelhutten
Centr. Markt

[Rechtsboven:]
B/X concept
hedenmiddag
h.v. Brinkman [?]
25/5-43

A’dam, 24/5 1943

W.L.M.

Hiermede hebben de ondergetekenden de eer u te berichten, dat zij besprekingen hebben gevoerd met den heer Van Es, leider van de plaatselijke afdeeling der V.B.N.A. over den verhuur van de op de C.M. gebouwde aardappelhutten.

Wij hebben den heer Van Es medegedeeld, dat wij bereid zijn de aan den Bm. voor te stellen de aardappelhutten te verhuren tegen een huurprijs van f 0,60 per m2 per maand. De heer Van Es stelt hiertegenover, dat de V.B.N.A. niet meer dan f 0,45 per m2 wenscht te betalen. Hij wijst erop, dat hij in de stad voor opslagruimten maximaal 0,45 per m2 betaalt; wij stellen hiertegenover, dat ons uit een ingesteld onderzoek is gebleken, dat tegen dezen huurprijs inderdaad door enkele Mij’en, o.a. de Deli Tabak aan de V.B.N.A. is verhuurd, doch uitsluitend op grond van het feit, dat de V.B.N.A. als oude relatie wordt beschouwd, die nu reeds eenige jaren opslagruimte huurt. Voor nieuw gegadigden zou een aanzienlijk hoogere huurprijs worden bedongen! Dit blijkt ook wel uit het feit, dat de Gemeente zelve voor den opslag van varkensvoer in de stad niet goedkooper kon huren dan f 1.- per m2 per maand! Het is ons trouwens verre gebleken, dat de V.B.N.A. in den aanvang van dit jaar voor nieuw gehuurde opslagruimten 0,65 per m2 heeft moeten betalen.

Het is (verre) voor de V.B.N.A. van groot belang, dat zij op de C.M. over een flinke opslagruimte kan beschikken, omdat dit voor een vlotten gang van zaken van haar bedrijf van zeer groote waarde is, alleen al door het feit, dat het personeel, dat de aardappelen moet lossen en opslaan en later weer uitslaan, direct onder de controle van de leiding der V.B.N.A. staat, zulks in tegenstelling met de overige opslagpercelen, welke in de stad zijn gelegen. Er dient in dit verband nog op te worden gewezen, dat de heer Van Es destijds bij den Bm. met klem op heeft aangedrongen, dat er op de C.M. hutten zouden worden gebouwd. Het document is een verslag van een zakelijk geschil over de huurprijs van opslagruimte (zogenaamde 'aardappelhutten') op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

1. Prijsconflict: De verhuurder (de marktinstantie) vraagt 0,60 gulden per m², terwijl de huurder (V.B.N.A.) niet meer dan 0,45 gulden wil betalen.
2. Referentiewaarden: De heer Van Es voert aan dat hij elders in de stad voor 0,45 huurt. De opstellers van de brief ontkrachten dit door te stellen dat dit een 'vriendenprijs' is voor bestaande relaties (zoals bij de Deli Tabak) en dat de marktwaarde eigenlijk veel hoger ligt (tot 1 gulden voor varkensvoeropslag).
3. Logistiek voordeel: De auteurs benadrukken dat opslag op het marktterrein veel efficiënter is voor de V.B.N.A. Omdat het personeel daar direct onder toezicht staat, bespaart dit kosten en tijd ten opzichte van externe locaties in de stad.
4. Moreel argument: Er wordt fijntjes op gewezen dat de V.B.N.A. zelf om de bouw van deze hutten heeft gevraagd bij de burgemeester, wat hun onderhandelingspositie om nu over de prijs te klagen verzwakt. Het document dateert van mei 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad tijdens de bezetting. Aardappelen waren een basisproduct dat strikt gerantsoeneerd was.

De V.B.N.A. (Vereniging ter Behartiging van de Nederlandse Aardappelhandel) was de belangenorganisatie voor handelaren. De genoemde Deli Tabak (Deli Maatschappij) was een grote koloniale onderneming die blijkbaar opslagruimte aan de aardappelhandel verhuurde, mogelijk door de terugval in de tabakshandel tijdens de oorlog.

Het feit dat er gediscussieerd wordt over de controle op personeel bij het "uitslaan" (het laden voor transport naar de winkels) is tekenend voor de tijd: diefstal en de zwarte handel waren grote zorgen, waardoor direct toezicht op de markt cruciaal was voor de distributieketen.