Getypt afschrift van een krantenartikel met ambtelijke kanttekeningen. AFSCHRIFT.

De Weth. L.M. stelt deze in
handen van den Dir. M.W.
om advies.
A'dam 28 Dec. 1944.

No. 2a/11/1M.1944 4/1.
No. 1035 L.M.1944 19/12.

Uit de "Telegraaf" van 13 December 1944.

't Kastje en de muur.

Van 't kastje naar den muur, ok ook wel
van bikboord naar bakboord zenden zijn
oud-Hollandsche spreekwijzen, elke ieder kent.
Maar in dezen tijd zijn zij van bijzondere
beteekenis. Want thans beduidt het, als men
van het kastje naar den muur wordt gezonden,
meer dan vroeger. Er zijn geen vervoermiddelen.
Dus slijtage aan schoenen, langer verblijf in
de regen en kou, heen- en weer loopen voor niets.
En dat alles bij ondervoeding, Wij doen daarom
een beroep op allen, die achter balie of loketten
zitten, om het publiek ter wille te zijn.
Het spreekt vanzelf, dat het publiek zijnerzijds
zich ook op de hoogte moet stellen van adreswij-
zigingen der vele bureaux en de uren van openstelling.
Dezer dagen konden aardappelrooiers hun toegezegde
premie aan aardappelen op de centrale markt halen.
Maar de lossers wilden in den regen niet lossen
en zonden hen naar huis. Ook dergelijke dingen mogen
niet voorkomen. Waarom geen nieuwe ploeg lossers in-
gezet? De menschen zoo min mogelijk voor niets laten
loopen. Dat zij het parool. * Historische context: Het document dateert uit december 1944, het dieptepunt van de Hongerwinter in bezet West-Nederland. Amsterdam kampte met extreme voedseltekorten, gebrek aan brandstof en een ingestort transportsysteem.
* De kern van de klacht: Het krantenartikel hekelt de ongevoeligheid van loketbeambten en werklieden (lossers). In een tijd waarin mensen fysiek uitgeput zijn door ondervoeding en geen schoeisel of vervoer hebben, is "voor niets lopen" een kwestie van leven of dood. De specifieke casus betreft aardappelrooiers die hun 'beloning' niet kregen omdat de lossers op de Centrale Markt weigerden in de regen te werken.
* Ambtelijke reactie: Het document is een administratief bewijsstuk. De Wethouder Levensmiddelen stuurt het artikel door naar de Directeur van het Marktwezen voor "advies", wat erop wijst dat de publieke verontwaardiging in de pers leidde tot interne verantwoording binnen het stadsapparaat.
* Taal en spelling: De tekst hanteert de toenmalige spelling (bijv. "oud-Hollandsche", "beteekenis", "den regen"). Opmerkelijk is de typefout "ok ook wel" (ipv ook ook wel) en "bikboord" (ipv bikkelboord of een variatie op bakboord/stuurboord). Dit type document is kenmerkend voor de schaarse communicatie tussen de burgerij (via de gelijkgeschakelde pers) en het noodbestuur tijdens de bezetting. Hoewel De Telegraaf onder Duitse controle stond, mochten dergelijke praktische klachten over het lokale bestuur geuit worden om sociale onrust te kanaliseren. Voor de archivaris is dit een cruciaal stuk om de dagelijkse ellende en de moeizame logistiek van de voedselvoorziening in Amsterdam aan te tonen. Het onderstreept hoe kleine logistieke haperingen enorme menselijke kosten hadden in de winter van 1944-1945.