Ambtelijke rapportage/brief betreffende werkweigering in de voedselvoorziening. 11 februari 1944 (genoteerd als 11/2 '44). 2 St / 11 / 2 '44 [linksboven] W.C.In. [rechtsboven]

Onder terugzending van het met Uwe
kantbrief d.d. 28 Dec. j.l. om advies ontvangen
stuk no. 2055 LW. 43, heb ik de eer U het
volgende te berichten.
Uit een door mij ingesteld onderzoek
bij de leiding der V.B.h.A. is mij gebleken,
dat er inderdaad op een moment stagnatie
is geweest in de afgifte van aardappelen
aan de rooiers, en dat deze inderdaad een gevolg
was van een weigering der aardappel-lossers
om tijdens regen te lossen. De betrokken
lossers hebben zich daarbij noch gestoord
aan de opdrachten van hun patroons,
noch aan de vermaningen der voorlieden.
Hoewel er sindsdien herhaaldelijk regen-
periodes zijn geweest, zijn er volgens de
leiding der V.B.h.A. meerdere weigeringen
om te lossen niet meer voorgekomen.
Aangezien er een verbod tot staken
bestaat, heb ik de leiding der V.B.h.A.
medegedeeld, dat zij verplicht is van
elk geval van staking alle bevoegde
autoriteiten, i.e. de ordepolitie,
onmiddellijk op de hoogte te stellen
terwijl, voorzover de gevallen zich
voordoen op één der markten, ook ik
op de hoogte dien te worden gesteld.

(w.g.) [handtekening/paraaf]

(zodat zonder verwijl tegen de schuldigen
kan worden opgetreden.) * Inhoud: Het document is een verslag van een onderzoek naar vertragingen in de aardappelvoorziening aan het eind van 1943. De oorzaak bleek een werkweigering door "aardappel-lossers" te zijn, die weigerden te werken in de regen. Zij negeerden hierbij bevelen van zowel hun werkgevers ("patroons") als hun direct leidinggevenden ("voorlieden").
* Maatregelen: De schrijver herinnert de leiding van de V.B.h.A. (waarschijnlijk een bureau voor de voedselvoorziening) aan het stakingsverbod. Bij toekomstige incidenten moeten zij direct de "ordepolitie" (Ordnungspolizei) inschakelen.
* Toon: De toon is strikt zakelijk en autoritair. Er wordt expliciet gedreigd met politie-ingrijpen ("zodat zonder verwijl tegen de schuldigen kan worden opgetreden") om de continuïteit van de voedseldistributie te waarborgen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in die tijd een kritiek proces dat onder streng toezicht stond van zowel de Nederlandse administratie als de bezetter.

Staken of werkweigering werd door de bezetter gezien als sabotage. De verwijzing naar de "ordepolitie" (de Duitse Ordnungspolizei) onderstreept de ernst waarmee dergelijke arbeidsconflicten werden behandeld; in plaats van arbeidsrechtelijke stappen volgde er direct politieel-militaire repressie. De V.B.h.A. staat vermoedelijk voor een lokale afdeling van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Politie Rijksbureau