Officiële brief/besluit van de Gemeente Amsterdam. 22 september 1944. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (namens de Burgemeester). Directeur van den Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. GEMEENTE AMSTERDAM
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal
Telefoon 43130, 43321

N^o 2471/1 M. 1944 26/9
Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum,
het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Afd. L.M. No. 774 '44
Datum: 22 September 1944.

Onderwerp:
In antwoord op de mij heden door U toegezonden prijscalculatie betreffende tuindersproducten voor Amsterdam en omgeving, en in aansluiting aan het telefoongesprek dat ik gisterenavond met U voerde, bericht ik U het volgende.
Namens den Burgemeester machtig ik U er voor te zorgen, dat van 22 September tot en met 25 October a.s. bij wijze van proef, aan de tuinders uit Amsterdam en omgeving, die hun producten rechtstreeks ter Amsterdamsche veiling aanvoeren de verhoogde prijzen worden uitbetaald, die voorkomen op bovenbedoelde prijscalculatie. De prijsverhooging kan doorgecalculeerd worden in de grossiers- en in de kleinhandelsprijzen.
Ik ga er mee accoord, dat voor de van andere veilingen naar hier aangevoerde groenten dezelfde groothandelsprijs zal worden berekend als voor de tuindersproducten uit Amsterdam en omgeving. Het daardoor ontstane surplus op de grossiersprijzen zal worden gedeeld door het Aan- en Verkoopbureau voor Tuinders- en Sierteeltproducten (Bureau Velders) en de Amsterdamsche grossiers.

JH.

Aan den Heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen.

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,
[Handtekening] Dit document is een administratieve instructie over de prijsvorming van groenten in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. De kern van het besluit is een tijdelijke prijsverhoging (bij wijze van proef) voor lokale tuinders die direct aan de Amsterdamse veiling leveren.

Opvallende punten:
1. Bureaucratie in oorlogstijd: Ondanks de chaos van de oorlog gaat de gedetailleerde prijsregulering en correspondentie tussen gemeentelijke diensten gewoon door.
2. Prijsprikkel: Door de prijzen te verhogen voor lokale tuinders, probeerde de gemeente waarschijnlijk de voedseltoevoer naar de stad te stimuleren en te voorkomen dat producten op de zwarte markt verdwenen.
3. Bureau Velders: De vermelding van het "Aan- en Verkoopbureau voor Tuinders- en Sierteeltproducten (Bureau Velders)" is saillant. Dit bureau speelde een centrale rol in de distributie van tuinbouwproducten tijdens de bezetting. De datum van deze brief, 22 september 1944, is historisch zeer relevant. Het is slechts vijf dagen na het begin van de Spoorwegstaking (17 september 1944) en de geallieerde operatie Market Garden.

Door de staking en de daaropvolgende Duitse blokkade van voedseltransporten naar het westen van Nederland, ontstonden er acute tekorten in Amsterdam. Dit document markeert het begin van de wanhopige pogingen van het stadsbestuur om de voedselvoorziening op gang te houden vlak voor het intreden van de Hongerwinter. De "proefperiode" tot 25 oktober 1944 valt precies in de weken waarin de voedselvoorraad in de steden begon op te raken en de rantsoenen drastisch werden verlaagd. De focus op "tuinders uit Amsterdam en omgeving" onderstreept de noodzaak om afhankelijk te worden van zeer lokale productie nu de aanvoer van verder weg gelegen gebieden was afgesneden. L.M. No O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen