Instructieblad / Aanplakbiljet voor de burgerbevolking. [Afbeelding: Wapen van Amsterdam, gedragen door twee leeuwen, gekroond]

LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.

Aan alle bezoekers der Centrale Markt.

Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is. In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.

Het is noodzakelijk:
a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.
b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogenblik het alarmsignaal (sirene) kan worden gegeven, dat wil zeggen, dat men zorgt op ieder oogenblik te weten waarheen men zich precies begeven moet zoodra het alarmsignaal klinkt.
c. Dat men zich op het eerste alarm spoedig, doch zoo rustig mogelijk naar de schuilplaats begeeft, dus zonder wagens, goederen, enz. op zij te werpen, waardoor de doortocht voor anderen zou worden belemmerd.
d. Dat men zich in de schuilgelegenheden geheel gedraagt naar de aanwijzingen van de daar aanwezige schuilplaatsleiders.

De schuilplaatsen zijn: de bovenverdiepingen van de pakhuizen A, B, C, E, hal (Oost- en Westzijde), de ruimten in de hal onder de veilingtribunes, de kelder onder het café Marcanti (ingangsgebouw).

Als leiders van schuilplaatsen treden in de pakhuizen de daarin gevestigde grossiers op. In de ruimten onder de veilingtribunes heeft de directeur der veiling, of iemand, die hem vervangt, de leiding.

I Bij het parkeeren of stilzetten van voertuigen moet 1 m. afstand van reeds stilstaande of parkeerende voertuigen worden gehouden;
II Het is verboden: voertuigen (auto’s, karren, enz. enz.) zoodanig te plaatsen dat de toegangen tot de pakhuizen (en andere schuilgelegenheden) worden versperd;
III Het is verboden om goederen, emballage, materialen, enz. op de bovenbedoelde, voor het verkeer vrij te houden plaatsen, neer te zetten.

Op de markt moeten alle aanwijzingen gevolgd worden, welke door het marktpersoneel worden gegeven.

Bedenkt, dat het stipt nakomen van alle voorschriften en aanwijzingen noodzakelijk is in het belang van allen en dus ook van U zelve. * Doel: Het document dient om bezoekers van de Amsterdamse Centrale Markt te instrueren over hoe te handelen bij een luchtalarm. Het hoofddoel is paniek voorkomen en een vlotte evacuatie naar schuilplaatsen garanderen.
* Kernboodschap: Veiligheid gaat boven bezit. Men wordt expliciet opgeroepen handelswaar achter te laten.
* Organisatie: Er is sprake van een strakke organisatie met aangewezen schuilplaatsleiders (grossiers en directie) en specifieke verkeersregels (de 1-meter regel voor voertuigen) om de doorgang voor hulpdiensten of vluchtende mensen niet te hinderen.
* Identificatie: De schuilplaatsen zijn herkenbaar aan een "blauwen cirkel", een destijds internationaal gangbaar symbool voor civiele bescherming.
* Toon: De tekst is zakelijk, autoritair en dringend. Het doet een beroep op zowel de burgerplicht als het eigenbelang. * Historische context: Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Nederland stond onder Duitse bezetting en de dreiging van geallieerde bombardementen op logistieke knooppunten en steden nam gedurende de oorlog toe.
* Locatie: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam waren cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Door de grote concentratie van mensen en goederen was een degelijk luchtbeschermingsplan essentieel.
* Marcanti: In de tekst wordt verwezen naar café Marcanti. Dit gebouw bij de ingang van het marktterrein was een bekend trefpunt voor handelaren en fungeerde blijkbaar ook als schuillocatie (kelder).
* Luchtbeschermingsdienst (LBD): Hoewel niet bij naam genoemd, passen deze instructies binnen het kader van de LBD, die toezag op de veiligheid van burgers tijdens luchtaanvallen. De nadruk op "het loeien van de sirene" verwijst naar het landelijke waarschuwingsstelsel dat toen in werking was. Gemeente Amsterdam