Ambtelijke brief/memorandum van de gemeente. 25 februari 1944 (verzonden op 26 februari 1944). De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke marktdienst of belastingdienst). [Links boven, handgeschreven:]
Verzonden 26/2
[Rechts boven, handgeschreven:]
H Muller
[Rechts boven, getypt:]
SV.

[Links boven, getypt:]
21/3/2M.
[Rechts boven, getypt:]
25 Februari 1944.

Restitutie brandstoffen-
marktgeld ten name van
T.van der Pal.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
=============

[In de linkermarge diverse handgeschreven aantekeningen en berekeningen:]
/ 1.50
L 19 mei
L 19 mei
T 50
L 25- voldaan
F 19/5
(4 x 50 x 10 = 20.-)
(+ 3 x 50 x 2 ½ = 3.75)
= 23.75

[Getypt:]
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat T.v.d. Pal, wonende De Wittestraat 38, alhier, die voor het kalenderjaar 1944 met een vaartuig "Twee Gebroeders", groot 80 ton, ligplaats aan een brandstoffenmarkt te dezer stede had ingenomen, met ingang van 18 Januari 1944 dit vaartuig heeft verkocht. Van der Pal voornoemd, wiens vaartuig op 10 Februari 1944 van de markt is vertrokken, verzoekt hem restitutie van marktgeld te verleenen.

Het terzake verschuldigde marktgeld ad f. 80.-, is in zijn geheel voldaan. Indien Van der Pal zijn vaartuig per maand en per week ligplaats had doen innemen, zou hij tot 10 Februari 1944 verschuldigd zijn geweest: 1 x 80 x f.0,10 = f. 8.- + 2 x 80 x f.0,02½ = f. 4.- is tezamen: f. 12.-, zoodat aan Van der Pal voornoemd restitutie ware te verleenen tot een bedrag van f. 80.- - f. 12.- = f. 68.-.

[Handgeschreven tussen de regels:]
en ontheffing van het bet. van marktgeld tot een bedrag van f 25.- voor de overige termijnen.

[Getypt:]
Ik heb de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat op gronden van billijkheid bij besluit van den Burgemeester, krachtens de bepalingen van artikel 36 van de Verordening op de Heffing van markt-, standplaats- en ventgelden, aan Van der Pal voornoemd restitutie van marktgeld wordt verleend tot een bedrag van f. 68.-.

[In de marge en over de getypte tekst zijn handgeschreven correcties aangebracht met bedragen als "23.75" en "1.25" boven de "68.-".]

[Onderaan:]
Ten ontheffing en f 25.-

De Directeur,
[Stempel/Paraaf] Dit document is een formeel verzoek van een gemeentelijk directeur aan de wethouder om een gedeeltelijke terugbetaling (restitutie) van marktgeld goed te keuren. De casus betreft T. van der Pal, een brandstoffenhandelaar die ligplaats hield met zijn schip "Twee Gebroeders" (80 ton).

Kernpunten:
* De Aanleiding: Van der Pal verkocht zijn schip op 18 januari 1944 en verliet de markt definitief op 10 februari 1944. Hij had echter al voor het hele jaar marktgeld betaald (f. 80,-).
* De Berekening: De directeur berekent wat de kosten zouden zijn geweest over de daadwerkelijke periode van aanwezigheid (één maand à 10 cent per ton en twee weken à 2,5 cent per ton). Dit komt uit op f. 12,-.
* Het Verzoek: Er wordt gevraagd om een restitutie van f. 68,- (80 min 12).
* Handgeschreven toevoegingen: In de kantlijn en tussen de regels zijn latere aantekeningen gemaakt. Deze lijken te wijzen op een herberekening of een aanvullende "ontheffing" van f. 25,- voor overige termijnen. Er worden ook andere cijfers genoemd (zoals 23.75), wat suggereert dat de uiteindelijke afhandeling mogelijk afweek van het oorspronkelijke voorstel. Het document dateert van februari 1944, een periode midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de oorlogsomstandigheden draaide de gemeentelijke bureaucratie in grote mate door volgens vastgestelde regels en verordeningen.

• Brandstoffenschaarste: De handel in brandstoffen was in 1944 uiterst cruciaal en strikt gereguleerd vanwege de enorme tekorten (de hongerwinter zou het jaar daarop volgen). De "Wethouder voor de Levensmiddelen" hield toezicht op de distributie van essentiële goederen, waartoe ook brandstof behoorde.
• Juridisch kader: Het verzoek beroept zich op de "Verordening op de Heffing van markt-, standplaats- en ventgelden" en vraagt om een besluit op basis van "billijkheid". Dit toont aan dat er binnen het starre systeem ruimte werd gezocht voor redelijkheid wanneer een ondernemer zijn activiteiten staakte.
• Administratieve praktijk: De vele handgeschreven krabbels, data in mei (L 19 mei) en nieuwe berekeningen laten zien hoe een dergelijk document door verschillende handen ging en hoe besluitvorming traag kon verlopen in een tijd van schaarste en bureaucratische controle.