Getypte ambtelijke brief/memorandum.
Origineel
Getypte ambtelijke brief/memorandum. 24 augustus 1944. De Directeur (waarnemend) van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (waarschijnlijk Markten). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam (gezien de referentie naar de Lijnbaansgracht). [Handgeschreven:] C. Rutten [?] HB.
21/18/2H. [Handgeschreven:] Verzonden 25/8 24 Augustus 1944.
Restitutie markt-
geld brandstoffen- Den Heer Wethouder
markten aan fa. voor de Levensmiddelen,
D.Schuurman en Zn. A l h i e r .
===========
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de fa.D.Schuurman en Zonen, Lijnbaansgracht 392, met het vaartuig no. 7646, groot 64 ton, voor het kalenderjaar 1944 ligplaats heeft genomen aan de brandstoffenmarkten hier ter stede. Het ter zake verschuldigde marktgeld ten bedrage van f.64,- heeft voornoemde firma in zijn geheel voldaan. Met ingang van 9 Augustus 1944 is het vaartuig door de Duitsche Weermacht gevorderd, zoodat het op dezen datum de markt heeft verlaten; in verband hiermede wordt door genoemde firma verzocht haar restitutie van het teveel betaalde marktgeld te verleenen. Inwilliging van dit verzoek lijkt mij billijk. Indien de fa.Schuurman het marktgeld volgens maand- en weektarief voldaan zou hebben, zou zij tot 9 Augustus jl. f. 48.- betaald hebben; zij betaalde f.64,-, zoodat haar voor een bedrag van f.16,- restitutie kan worden verleend.
Ik geef U daarom beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat haar door den heer Burgemeester tot een bedrag van f.16,- restitutie van marktgeld wordt verleend, zulks op grond van het bepaalde in artikel 36 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden.
De Directeur,
wnd. * **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek om een gedeeltelijke terugbetaling (restitutie) van marktgeld aan een brandstoffenhandelaar. De firma had voor het hele jaar 1944 betaald voor een ligplaats, maar kan daar sinds 9 augustus geen gebruik meer van maken omdat de Duitse bezetter hun schip in beslag heeft genomen.
- Bedragen: De firma betaalde f 64,- voor het jaar. Op basis van het tarief tot 9 augustus (f 48,-) wordt een teruggave van f 16,- geadviseerd.
- Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar Artikel 36 van de plaatselijke verordening voor marktgelden.
- Stijl: Zeer formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten", "beleefd in overweging"). Dit is kenmerkend voor de correspondentie tussen gemeentelijke diensten en het college van B&W in die tijd. * Historische periode: De brief dateert van augustus 1944, vlak voor "Dolle Dinsdag" (5 september 1944). De geallieerden rukten op door Frankrijk en België, wat leidde tot nervositeit bij de Duitse bezetter.
- Vorderingen: In deze fase van de oorlog intensiveerde de Wehrmacht het vorderen van civiele goederen (schepen, auto's, paarden, fietsen) voor militair gebruik of transport naar Duitsland. Dit document is een direct bewijs van de impact van deze vorderingen op de lokale economie en de brandstofvoorziening.
- Brandstoffen: De firma Schuurman handelde in brandstoffen (waarschijnlijk kolen of turf). Dit was een cruciale sector, zeker met de naderende winter (die later bekend zou komen te staan als de Hongerwinter), waarin brandstoftekorten dramatische vormen zouden aannemen.
- Bureaucratie in oorlogstijd: Het document laat zien dat de gemeentelijke bureaucratie zelfs onder de meest extreme omstandigheden van de bezetting bleef doorwerken volgens de bestaande regels en verordeningen. Men hield zich bezig met een relatief klein bedrag aan marktgeld, terwijl de stad aan de vooravond van een enorme crisis stond.