Brief / Verzoekschrift
Origineel
Brief / Verzoekschrift 18 april 1944 (datumstempels en handgeschreven aantekeningen wijzen op afhandeling in april 1944; de tekst verwijst naar een eerder onderhoud op 10 november 1943). [Bovenaan links:] № 26/9/1
[Bovenaan midden:] M. 1944 21/4
[Bovenaan rechts, in rood:] onderzoek + rapport 20-4-44 / aan 18-4 44. / 909
Het Edele Heer
Naar aanleiding van een onderhoud
hetwelk ik op 10 nov '43 met een Uwer inspecteurs
mocht hebben op mijn schrijven destijds over
de toestand aan de vishal aan de Wagenstraat
alhier, wend ik mij mede namens velen
die eveneens over den toestand aldaar ontevreden zijn.
Vooreerst mijn oprechten dank voor
de maatregelen die U.Ed. aldaar hebt ingesteld.
doch die helaas maar ten deele worden toegepast
en ontdoken en wel als volgt:
ten 1e dat er personen in de hal worden toegelaten
althans oogluikend die er tijdens den verkoop
niets te maken hebben, maar met behulp van
de visventers de grootste vis van de wagens
in een zak of emmer weet weg te werken.
Hiervan maakt zich vooral schuldig
de zoon van den wagensverhuurder waardoor
vele kilo's vis niet bij het publiek terecht komt.
ten 2e Met de prijs van de vis is het meer dan
ergerlijk wanneer drie wagens vis in
de hal aanwezig zijn en dezelfde vis hebben
rekent de een f 1.20 per KG terwijl de anderen
f 1.30 en f 1.50 per KG rekenen. terwijl daarop
heelemaal geen toezicht wordt gehouden.
Verleden week vrijdag kreeg ik kleine
schol die per KG f 0.90 mag kosten waarvoor
f 1.50 werd berekend op mijn protest daarover
[Rechtsonder:] 26 De brief is een formeel beklag over de gang van zaken in de vishal aan de Wagenstraat. De schrijver kaart twee specifieke problemen aan:
1. Corruptie en diefstal: Onbevoegden (met name de zoon van de wagenverhuurder) zouden met hulp van visventers de beste vis achteroverdrukken voordat deze het publiek bereikt. Dit duidt op handjeklap en zwarte handel.
2. Prijsopdrijving en gebrek aan toezicht: De schrijver klaagt dat handelaren verschillende (te hoge) prijzen vragen voor hetzelfde product, ondanks de vastgestelde maximumprijzen. Er wordt een concreet voorbeeld gegeven van schol die voor f 1.50 werd verkocht terwijl de prijs f 0.90 had moeten zijn.
De toon van de brief is beleefd doch dringend, waarbij de schrijver spreekt "mede namens velen". Het feit dat de brief is voorzien van stempels als "onderzoek + rapport" suggereert dat de autoriteiten de klacht serieus in behandeling hebben genomen. Dit document stamt uit april 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van grote schaarste aan voedsel en waren distributie en prijsbeheersing strikt gereguleerd door de overheid. Omdat legale voorraden schaars waren, tierde de zwarte handel welig.
De "vishal aan de Wagenstraat" verwijst zeer waarschijnlijk naar de bekende vismarkt in Den Haag. Burgers waren in deze tijd vaak aangewezen op klachtenbrieven aan het lokale bestuur of de Prijsbeheersing om misstanden aan de kaak te stellen, aangezien de informele economie (het "wegwerken" van goederen in zakken en emmers) de officiële voedselvoorziening voor de gewone burger ondermijnde. De brief geeft een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de frustratie over corruptie tijdens de oorlogsjaren.