Handgeschreven brief (fragment/slotpagina). 18 april (jaar niet vermeld, vermoedelijk de oorlogsjaren 1940-1945). J. van den Bosch. behoefde ik ten slotte f 1 betalen terwijl
ik zag dat meerderen voor mij f 1,50 betaalden
3^o van morgen 18 April was er kabeljauw
waarvoor f 3,55 per KG werd gevraagd, met
goedvinden van den marktmeester.
Deze vis werd buiten op straat
in tegenwoordigheid van het wachtend publiek
ontdaan van kuit en kop waarvoor per KG
f 1 meer berekend werd terwijl het publiek
juist dit mede van het beste vond, en de
visventer voor zich zelf hield.
De juiste opvatting van de distributie
van vis is toch dat de visventer de
schakel vormt tusschen veiling en publiek en
hem door de overheid daarvoor is aangewezen
en niet zooals voorheen het eigen beheer
over deze vis heeft, maar aan distributie
is onderworpen.
Ik hoop mede namens velen dat door
U Ed tusschenkomst hierin eenige verbetering
wordt gebracht.
Bij voorbaat mijn oprechten dank
Blijf ik met de meeste hoogachting
J van den Bosch
Perlakstraat 2
Amsterdam oost. * Inhoud: De schrijver uit een formele klacht over de gang van zaken bij de visverkoop op een Amsterdamse markt. Er zijn drie hoofdpunten:
1. Prijsongelijkheid: De schrijver constateert dat er verschillende prijzen worden gerekend voor dezelfde goederen.
2. Onzuivere handelspraktijken: De visboer rekent een extra gulden per kilo voor het verwijderen van de kop en kuit, terwijl het publiek deze delen juist graag wilde hebben en de visboer ze vervolgens voor eigen gewin achterhield.
3. Toezicht: De marktmeester lijkt deze praktijken toe te staan, wat de schrijver kwalijk vindt.
* Toon: De brief is beleefd doch dwingend van toon. De schrijver beroept zich op het algemeen belang ("mede namens velen") en spreekt de geadresseerde aan met "U Ed" (Uwe Edelachtbare), wat duidt op een schrijven aan een burgemeester, wethouder of hoge ambtenaar.
* Argumentatie: Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de "oude" vrije handel en het huidige systeem van "distributie", waarbij de visboer slechts een uitvoerder is van overheidsbeleid en geen eigen zeggenschap meer heeft over prijzen en verwerking. * Tijdsbeeld: De termen "distributie", "veiling" en de relatief hoge prijzen voor kabeljauw (f 3,55 per kg was destijds een aanzienlijk bedrag) wijzen sterk op de periode van de Tweede Wereldoorlog of de jaren van schaarste direct daarna. In deze tijd was voedselvoorziening strikt gereguleerd en leidde elke vorm van 'gesjoemel' tot grote sociale onrust.
* Locatie: De Perlakstraat ligt in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost. De klacht betreft zeer waarschijnlijk de nabijgelegen Dappermarkt of een andere lokale standplaats waar de "marktmeester" toezicht hield.
* Historische waarde: Dit document illustreert de dagelijkse spanningen tijdens de schaarste: de strijd tussen burgers die rechtvaardigheid eisten en handelaren die de mazen in de distributiewetgeving probeerden op te zoeken voor eigen gewin.