Archiefdocument
Origineel
Afgestempeld op 15 december 1944; handgeschreven notities uit januari en februari 1945. J.H. Hoffman, Rubber- en Lederhandel, Dapperstraat 103, Amsterdam-Oost. [Linkerzijde - tekstvlak]
van U te gemoet
te mogen zien,
teeken ik, in
afwachting
Hoogacht.
m. i.
Uw
[handtekening] H. Hoffman
J. H. HOFFMAN
Rubber- en Lederhandel
AFZandpl.: DAPPERSTR. hoek 1e v. Swindenstr.
Winkel: DAPPERSTRAAT 103 – A’dam-O.
[Handgeschreven in de marge:]
9-1-’45
20/1-’45
[Paars stempel:] R=10
[Rechterzijde - adresvlak]
-105
[Stempel linksboven:] FRONTZORG IS EEREPLICHT / STORT OP GIRO 106456
[Groot paars stempel:] M. 1944
[Rond datumstempel:] AMSTERDAM 15 XII 44
[Postzegel:] NEDERLAND 5 cent (blauw)
[Adres:]
De Heer Machtuijzen
Jan v. Galenstraat
A’dam / W.
[Handgeschreven aantekeningen over het adres:]
26/17/14
onbekend / weggegaan zonder [onleesbaar]
22/2 ’45 Dit document is een tastbaar bewijs van de ontregelde postbezorging in Amsterdam tijdens de Hongerwinter (1944-1945). De kaart is verzonden door een handelaar uit de Dapperbuurt. Opvallend is het grote paarse "M. 1944" stempel, wat duidt op militaire censuur of controle door de bezetter. De kaart lijkt onbezorgbaar te zijn geweest; de krabbels "onbekend" en "weggegaan" wijzen erop dat de geadresseerde niet meer op het adres in de Jan van Galenstraat verbleef. De data 9 januari, 20 januari en 22 februari 1945 laten zien dat de kaart nog wekenlang in het postsysteem circuleerde voordat deze definitief werd afgehandeld of geretourneerd. De Hongerwinter was een periode van extreme schaarste, kou en chaos in het bezette westen van Nederland. Terwijl de bevolking trachtte te overleven, bleef het ambtelijke apparaat, waaronder de PTT, onder Duits toezicht functioneren. De 'Frontzorg'-stempel op de kaart was een vorm van nationaalsocialistische propaganda, bedoeld om steun te werven voor Nederlandse vrijwilligers die aan het oostfront vochten. De adressen op de kaart (Dapperstraat en Jan van Galenstraat) representeren twee uitersten van de stad die in die winter door een gebrek aan transportmiddelen mijlenver uit elkaar lagen. De melding "weggegaan" kan in deze context veel betekenen: van evacuatie en onderduik tot het simpelweg vertrekken op een 'hongertocht' naar het noorden of oosten van het land. H. Hoffman J.H. Hoffman Machtuijzen (De heer)