Archief 745
Inventaris 745-425
Pagina 404
Dossier 26
Jaar 1944
Stadsarchief

Brief / Verzoekschrift.

19 juli 1944. Van: Mevr. F. Bakker-Heisen, wonende aan het Henrick de Keijserplein 50-I te Amsterdam (in de brief gespeld als "Henrie de Keizerplein"). Aan: Directeur van het Marktwezen, Amsterdam.

Origineel

Brief / Verzoekschrift. 19 juli 1944. Mevr. F. Bakker-Heisen, wonende aan het Henrick de Keijserplein 50-I te Amsterdam (in de brief gespeld als "Henrie de Keizerplein"). Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. № 27/17/1 M.1944 20/7
207.
Amsterdam 19-7-1944

Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen

Bij deze doe ik u een beleefd
verzoek Mij over te willen plaatsen.
Ik sta thans met een marktkraam
op de Ten Kate straat. En ik zou
gaarne geplaatst worden op het
Waterlooplein. De reden van dit
verzoek is dat het voor mij met
Huishoudelijke artikelen mede
door concurentie niet mogelijke is
er mijn brood te verdienen.
En op het Waterlooplein is de
concurentie niet zoo groot.
Hopende op een gunstig antwoord
teken ik Hoogachtend
Mevr. F. Bakker Heisen
Henrie de Keizerplein 50 I
Amsterdam

[Ambtelijke krabbels onderaan:]
J.A. Bakker-Heisen
pl reg Ten Katestraat (sinds 1/11 '43)
met huishoudelijke artikelen.
m.i. geen bezwaar. 26-7-44 [paraaf]
acc 27/7-44 [paraaf]
afgez. e.d.d. 2/8 * Inhoud: Mevrouw Bakker-Heisen verzoekt om haar standplaats op de markt te verplaatsen van de Ten Katestraat naar het Waterlooplein. De reden hiervoor is economisch van aard: de concurrentie in "huishoudelijke artikelen" op de Ten Katestraat is te groot om een fatsoenlijk inkomen ("mijn brood") te genereren. Zij vermoedt dat de concurrentie op het Waterlooplein minder is.
* Administratieve afhandeling: De brief toont de ambtelijke molen van het Amsterdamse Marktwezen in oorlogstijd. Onderaan is te zien dat er informatie is opgevraagd (ze stond sinds 1 november 1943 op de Ten Katestraat). Een ambtenaar noteert op 26 juli 1944 dat er "m.i. [mijns inziens] geen bezwaar" is. Dit wordt op 27 juli geaccordeerd ("acc"), en op 2 augustus is het besluit blijkbaar verzonden ("afgez. e.d.d.").
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De spelling bevat kleine onjuistheden ("concurentie", "mogelijke is") die typerend zijn voor de gesproken taal van die periode. * Historische periode: De brief is geschreven in juli 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland, slechts enkele maanden voor de Hongerwinter. De economische omstandigheden waren uiterst zwaar; schaarste was troef en veel handelaren hadden moeite om het hoofd boven water te houden.
* Locatie: Zowel de Ten Katemarkt als het Waterlooplein zijn iconische Amsterdamse markten. Opvallend is de keuze voor het Waterlooplein. Dit was van oudsher een overwegend Joodse markt. In juli 1944 was de Joodse bevolking van Amsterdam echter grotendeels weggevoerd. Dit verklaart mogelijk waarom de schrijfster meent dat er op het Waterlooplein "niet zoo groot[e]" concurrentie meer was; veel van de oorspronkelijke handelaren waren verdwenen.
* Betekenis: Het document geeft een inkijkje in het dagelijks leven en de kleine middenstand tijdens de oorlog. Terwijl de wereldbrand woedde, hield de Amsterdamse bureaucratie zich nog steeds bezig met de precieze standplaatsen van marktkramen voor huishoudelijke spullen. Bakker (Mevrouw) F. Bakker J.A. Bakker Marktwezen

Samenvatting

  • Inhoud: Mevrouw Bakker-Heisen verzoekt om haar standplaats op de markt te verplaatsen van de Ten Katestraat naar het Waterlooplein. De reden hiervoor is economisch van aard: de concurrentie in "huishoudelijke artikelen" op de Ten Katestraat is te groot om een fatsoenlijk inkomen ("mijn brood") te genereren. Zij vermoedt dat de concurrentie op het Waterlooplein minder is.
  • Administratieve afhandeling: De brief toont de ambtelijke molen van het Amsterdamse Marktwezen in oorlogstijd. Onderaan is te zien dat er informatie is opgevraagd (ze stond sinds 1 november 1943 op de Ten Katestraat). Een ambtenaar noteert op 26 juli 1944 dat er "m.i. [mijns inziens] geen bezwaar" is. Dit wordt op 27 juli geaccordeerd ("acc"), en op 2 augustus is het besluit blijkbaar verzonden ("afgez. e.d.d.").
  • Taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De spelling bevat kleine onjuistheden ("concurentie", "mogelijke is") die typerend zijn voor de gesproken taal van die periode.

Historische Context

  • Historische periode: De brief is geschreven in juli 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland, slechts enkele maanden voor de Hongerwinter. De economische omstandigheden waren uiterst zwaar; schaarste was troef en veel handelaren hadden moeite om het hoofd boven water te houden.
  • Locatie: Zowel de Ten Katemarkt als het Waterlooplein zijn iconische Amsterdamse markten. Opvallend is de keuze voor het Waterlooplein. Dit was van oudsher een overwegend Joodse markt. In juli 1944 was de Joodse bevolking van Amsterdam echter grotendeels weggevoerd. Dit verklaart mogelijk waarom de schrijfster meent dat er op het Waterlooplein "niet zoo groot[e]" concurrentie meer was; veel van de oorspronkelijke handelaren waren verdwenen.
  • Betekenis: Het document geeft een inkijkje in het dagelijks leven en de kleine middenstand tijdens de oorlog. Terwijl de wereldbrand woedde, hield de Amsterdamse bureaucratie zich nog steeds bezig met de precieze standplaatsen van marktkramen voor huishoudelijke spullen.

Genoemde Personen 3

Bakker (Mevrouw) F. Bakker J.A. Bakker

Locaties

Ten Katemarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren Dieren: Kat Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 21

B. Krouse Waterlooplein W. Numeij
C.M. Stevens Waterlooplein v/d Voorne
F. Kooy Waterlooplein M Kooy
G. Stevens Waterlooplein
I. Sacksioni Waterlooplein
J. de Wolff Waterlooplein ------------------
J. Rampes Waterlooplein
J Sachtoni Waterlooplein m v d Hoek
J. Verburgh Waterlooplein
J. Zandvliet Waterlooplein afgegaan 14/5 37
K. Ellerbroek Waterlooplein
M. Reens Waterlooplein
Mozes van der Hoek Waterlooplein
M. de Wolf Waterlooplein
Abraham Cosman Waterlooplein
Schaap Kroos Waterlooplein
W. Van Waterlooplein [blauw:] 13/5: 5.45
W. Kooy Waterlooplein
W. Niewerf Waterlooplein
W.v. Zomeren Waterlooplein ------------------
J. Zandvliet Waterlooplein [blauw:] 15/5: 2.37

Gerelateerde Documenten 6