Archief 745
Inventaris 745-425
Pagina 425
Dossier 95
Jaar 1944
Stadsarchief

Officieel informatiebiljet / Verordening.

Origineel

Officieel informatiebiljet / Verordening. [Stadswapen van Amsterdam: twee leeuwen die een schild met drie kruisen vasthouden, bekroond met een keizerskroon]

LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.

Aan alle bezoekers der Centrale Markt.

Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is. In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.

Het is noodzakelijk :
a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.
b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogenblik het alarmsignaal (sirene) kan worden gegeven, dat wil zeggen, dat men zorgt op ieder oogenblik te weten waarheen men zich precies begeven moet zoodra het alarmsignaal klinkt.
c. Dat men zich op het eerste alarm spoedig, doch zoo rustig mogelijk naar de schuilplaats begeeft, dus zonder wagens, goederen, enz. op zij te werpen, waardoor de doortocht voor anderen zou worden belemmerd.
d. Dat men zich in de schuilgelegenheden geheel gedraagt naar de aanwijzingen van de daar aanwezige schuilplaatsleiders.

De schuilplaatsen zijn : de bovenverdiepingen van de pakhuizen A, B, C, E, hal (Oost- en Westzijde), de ruimten in de hal onder de veilingtribunes, de kelder onder het café Marcanti (ingangsgebouw).

Als leiders van schuilplaatsen treden in de pakhuizen de daarin gevestigde grossiers op. In de ruimten onder de veilingtribunes heeft de directeur der veiling, of iemand, die hem vervangt, de leiding.

I Bij het parkeeren of stilzetten van voertuigen moet 1 m. afstand van reeds stilstaande of parkeerende voertuigen worden gehouden ;
II Het is verboden : voertuigen (auto’s, karren, enz. enz.) zoodanig te plaatsen dat de toegangen tot de pakhuizen (en andere schuilgelegenheden) worden versperd ;
III Het is verboden om goederen, emballage, materialen, enz. op de bovenbedoelde, voor het verkeer vrij te houden plaatsen, neer te zetten.

Op de markt moeten alle aanwijzingen gevolgd worden, welke door het marktpersoneel worden gegeven.

Bedenkt, dat het stipt nakomen van alle voorschriften en aanwijzingen noodzakelijk is in het belang van allen en dus ook van U zelve.

--- Dit document is een instructieblad voor civiele bescherming (Luchtbescherming) gericht aan de gebruikers van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het doel is om paniek te voorkomen en een ordelijke evacuatie naar schuilplaatsen te bewerkstelligen in het geval van een geallieerd bombardement of luchtalarm.

Kernpunten in de tekst:
* Prioriteit: Menselijk leven gaat boven bezit ("goederen... in den steek te laten").
* Voorbereiding: Bezoekers worden geacht vooraf de locaties van de schuilplaatsen te kennen, herkenbaar aan blauwe cirkels.
* Logistiek: Er zijn strikte regels voor het parkeren van voertuigen en het plaatsen van goederen om vluchtwegen vrij te houden. De focus ligt op het voorkomen van obstructies.
* Autoriteit: Er wordt een duidelijke hiërarchie geschetst; grossiers en de veilingdirecteur fungeren als "schuilplaatsleiders".
* Locaties: Specifieke locaties zoals de pakhuizen en café Marcanti (het bekende paviljoen bij de ingang van het marktterrein aan de Jan van Galenstraat) worden genoemd.

De toon is zakelijk, dwingend en wijst op de collectieve verantwoordelijkheid ("in het belang van allen").

--- De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was tijdens de bezettingsjaren een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening. Vanwege de omvang van het terrein en de grote concentratie mensen en goederen was een specifiek luchtbeschermingsplan noodzakelijk.

Amsterdam was tijdens de oorlog regelmatig het doelwit van bombardementen, waarbij de Luchtbeschermingsdienst (LBD) de taak had burgers te instrueren. Het noemen van schuilplaatsen op "bovenverdiepingen" van pakhuizen lijkt uit modern oogpunt opmerkelijk (omdat men tegenwoordig eerder kelders zou opzoeken tegen bommen), maar in die tijd werden de dikke betonconstructies van moderne pakhuizen vaak veiliger geacht tegen splinters dan de begane grond of zwakke kelders in het drassige Amsterdamse terrein.

Café Marcanti, genoemd in de tekst, was oorspronkelijk de kantine voor de marktkooplui en groeide later uit tot een bekende uitgaansgelegenheid. De tekst weerspiegelt de toenmalige formele spelling (bijv. "oogenblik", "vaneigen") die na de spellinghervormingen van 1946/1947 uit het officiële gebruik verdween.

Samenvatting

Dit document is een instructieblad voor civiele bescherming (Luchtbescherming) gericht aan de gebruikers van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het doel is om paniek te voorkomen en een ordelijke evacuatie naar schuilplaatsen te bewerkstelligen in het geval van een geallieerd bombardement of luchtalarm.

Kernpunten in de tekst:
* Prioriteit: Menselijk leven gaat boven bezit ("goederen... in den steek te laten").
* Voorbereiding: Bezoekers worden geacht vooraf de locaties van de schuilplaatsen te kennen, herkenbaar aan blauwe cirkels.
* Logistiek: Er zijn strikte regels voor het parkeren van voertuigen en het plaatsen van goederen om vluchtwegen vrij te houden. De focus ligt op het voorkomen van obstructies.
* Autoriteit: Er wordt een duidelijke hiërarchie geschetst; grossiers en de veilingdirecteur fungeren als "schuilplaatsleiders".
* Locaties: Specifieke locaties zoals de pakhuizen en café Marcanti (het bekende paviljoen bij de ingang van het marktterrein aan de Jan van Galenstraat) worden genoemd.

De toon is zakelijk, dwingend en wijst op de collectieve verantwoordelijkheid ("in het belang van allen").


Historische Context

De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was tijdens de bezettingsjaren een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening. Vanwege de omvang van het terrein en de grote concentratie mensen en goederen was een specifiek luchtbeschermingsplan noodzakelijk.

Amsterdam was tijdens de oorlog regelmatig het doelwit van bombardementen, waarbij de Luchtbeschermingsdienst (LBD) de taak had burgers te instrueren. Het noemen van schuilplaatsen op "bovenverdiepingen" van pakhuizen lijkt uit modern oogpunt opmerkelijk (omdat men tegenwoordig eerder kelders zou opzoeken tegen bommen), maar in die tijd werden de dikke betonconstructies van moderne pakhuizen vaak veiliger geacht tegen splinters dan de begane grond of zwakke kelders in het drassige Amsterdamse terrein.

Café Marcanti, genoemd in de tekst, was oorspronkelijk de kantine voor de marktkooplui en groeide later uit tot een bekende uitgaansgelegenheid. De tekst weerspiegelt de toenmalige formele spelling (bijv. "oogenblik", "vaneigen") die na de spellinghervormingen van 1946/1947 uit het officiële gebruik verdween.

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Blauwen A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 21

B. Krouse Waterlooplein W. Numeij
C.M. Stevens Waterlooplein v/d Voorne
F. Kooy Waterlooplein M Kooy
G. Stevens Waterlooplein
I. Sacksioni Waterlooplein
J. de Wolff Waterlooplein ------------------
J. Rampes Waterlooplein
J Sachtoni Waterlooplein m v d Hoek
J. Verburgh Waterlooplein
J. Zandvliet Waterlooplein afgegaan 14/5 37
K. Ellerbroek Waterlooplein
M. Reens Waterlooplein
Mozes van der Hoek Waterlooplein
M. de Wolf Waterlooplein
Abraham Cosman Waterlooplein
Schaap Kroos Waterlooplein
W. Van Waterlooplein [blauw:] 13/5: 5.45
W. Kooy Waterlooplein
W. Niewerf Waterlooplein
W.v. Zomeren Waterlooplein ------------------
J. Zandvliet Waterlooplein [blauw:] 15/5: 2.37

Gerelateerde Documenten 6