Handgeschreven rapportage/notitie, waarschijnlijk van een marktinspecteur of politiebeambte. 4 januari 1944. [Links boven:] 4 Jan 44
[Rechts boven:] [Onleesbaar, mogelijk 'Mury' of 'Muys' met dubbele onderstreping]

Nieuwmarkt

Achter vele kramen
stonden nog de karren.
Waarom wordt aan het
kortelings gegeven voorschrift
dat karren moeten verwijderd
worden niet de hand
gehouden?

[Marginalia bij bovenstaande alinea:] f Z.O.Z.

Achter verschillende
kramen meer dan één
persoon. Achter één kraam
zelfs geheel gezin.
Opmerking als boven.

[Marginalia bij bovenstaande alinea:] f Z.O.Z.

[Horizontale scheidingslijn]

[Stempel onderaan:] Nº 29/2/1 M. 1944 4/2 Het document is een korte, kritische rapportage over de naleving van marktvoorschriften op de Amsterdamse Nieuwmarkt tijdens de Duitse bezetting. De auteur constateert twee specifieke overtredingen:
1. Aanwezigheid van karren: Ondanks een recentelijk ("kortelings") uitgevaardigd verbod, staan er nog steeds karren achter de marktkramen. De schrijver vraagt zich expliciet af waarom dit voorschrift niet wordt gehandhaafd.
2. Bezetting van de kramen: Er staan te veel mensen achter de kramen (soms zelfs hele gezinnen), wat blijkbaar ook in strijd was met de toen geldende regels.

De afkorting "Z.O.Z." in de marge staat voor "Zie Omzijde", wat impliceert dat de rapportage op de achterkant van het blad doorloopt of dat er daaropvolgende acties zijn genoteerd. De letter "f" zou kunnen staan voor "fout" of een specifieke administratieve codering. Dit document stamt uit januari 1944, een periode van schaarste en strikte regulering onder het naziregime. De Nieuwmarkt lag in het hart van de voormalige Jodenbuurt. Hoewel de Joodse bevolking op dit punt in de oorlog grotendeels was gedeporteerd, bleef de markt een centraal punt voor handel.

De strenge handhaving van voorschriften (zoals het verwijderen van karren en het beperken van het aantal personen bij een kraam) had vaak te maken met 'ordepolitie'-overwegingen: het vrijhouden van doorgangen voor militair verkeer, het voorkomen van samenscholingen of het tegengaan van illegale handel (zwarte markt). De gefrustreerde toon van de rapporteur wijst op een spanningsveld tussen de dagelijkse praktijk van de marktlui en de bureaucratische controle van de bezetter of de collaborerende gemeentelijke instanties. Z.O.Z.